മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തിലെ അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾ! – ബഷീർ പേങ്ങാട്ടിരി

ഹിന്ദുക്കൾക്ക് 1950-കളിൽ പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ വ്യക്തമായ നിയമസംഹിതകളുണ്ട്. ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും പാർസികൾക്കും ഇന്ത്യൻ പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം പോലെയുള്ള ക്രോഡീകരിച്ച നിയമങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ ഒരു മുസ്ലിം തന്റെ സ്വത്തുതർക്കവുമായോ വിവാഹമോചനവുമായോ കോടതിയിലെത്തുമ്പോൾ ചിത്രം മാറുന്നു. അവിടെ കോടതിക്ക് മുന്നിൽ തുറന്നുവെക്കാൻ ഒരു മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമ പുസ്തകമില്ല.

ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടാത്ത മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമം

ഇന്ത്യൻ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ അകത്തളങ്ങളിൽ ഇന്നും തുടരുന്ന ഒരു വൈരുധ്യമുണ്ട്. ഒരു വശത്ത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തിന്റെ ആധുനിക ഭരണഘടനയും പൗരതുല്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള ഉന്നതമായ പ്രഖ്യാപനങ്ങളും. മറുവശത്ത്, കോടിക്കണക്കിന് വരുന്ന ഒരു ജനവിഭാഗത്തിന്റെ വ്യക്തിജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കൃത്യമായ ഒരു നിയമസംഹിത പോലുമില്ലാത്ത അവസ്ഥ. മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ നാം പലപ്പോഴും ഉള്ളടക്കത്തിലെ അനീതികളെക്കുറിച്ച് (സ്ത്രീകളുടെ ഓഹരി, അനാഥരായ പേരക്കുട്ടികളുടെ പുറന്തള്ളൽ തുടങ്ങിയവ) വാചാലരാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ, ആ നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ അസ്ഥിവാരത്തിൽ തന്നെയുള്ള അതിഭീകരമായ ഒരു അപകടത്തെ നാം വേണ്ടത്ര ഗൗരവത്തോടെ കാണാറില്ല—അതിന്റെ ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടാത്ത (Uncodified) സ്വഭാവം.

നിയമപുസ്തകമില്ലാത്ത കോടതിമുറികൾ

ഒരു ആധുനിക മതേതര രാഷ്ട്രത്തിലെ ‘നിയമവാഴ്ച’ (Rule of Law) എന്നത് കേവലം ഒരു സങ്കൽപ്പമല്ല. അത് പ്രായോഗികമാകണമെങ്കിൽ നിയമം എന്താണെന്ന് ഓരോ പൗരനും കൃത്യമായി അറിഞ്ഞിരിക്കണം. അത് രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടതും, എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാകുന്നതുമായിരിക്കണം. എന്നാൽ ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ ഈ അടിസ്ഥാന തത്വം തന്നെ വിസ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പ്രധാന മതവിഭാഗങ്ങളുടെ സ്ഥിതി നോക്കുക. ഹിന്ദുക്കൾക്ക് 1950-കളിൽ പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ വ്യക്തമായ നിയമസംഹിതകളുണ്ട്. വിവാഹത്തിനും ദത്തെടുക്കലിനും സ്വത്തവകാശത്തിനും ഹിന്ദു മാര്യേജ് ആക്ട്, ഹിന്ദു സക്സഷൻ ആക്ട് എന്നിങ്ങനെ കൃത്യമായ വകുപ്പുകളുള്ള നിയമപുസ്തകങ്ങൾ അവർക്കുണ്ട്. ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും പാർസികൾക്കും ഇന്ത്യൻ പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം പോലെയുള്ള ക്രോഡീകരിച്ച നിയമങ്ങളുണ്ട്. ഒരു തർക്കമുണ്ടായാൽ അഭിഭാഷകർക്കും ജഡ്ജിമാർക്കും ആ പുസ്തകത്തിലെ അതത് സെക്ഷനുകൾ നോക്കി വ്യാഖ്യാനിച്ച് കൃത്യമായ തീരുമാനത്തിലെത്താം. അവിടെ നിയമം എന്താണെന്ന കാര്യത്തിൽ തർക്കമില്ല, അത് എങ്ങനെ പ്രയോഗിക്കണം എന്നതിലേ തർക്കമുള്ളൂ.

എന്നാൽ ഒരു മുസ്ലിം തന്റെ സ്വത്തുതർക്കവുമായോ വിവാഹമോചനവുമായോ കോടതിയിലെത്തുമ്പോൾ ചിത്രം മാറുന്നു. അവിടെ കോടതിക്ക് മുന്നിൽ തുറന്നുവെക്കാൻ ഒരു മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമ പുസ്തകമില്ല. പകരം 1937-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ കൊണ്ടുവന്ന ‘The Muslim Personal Law (Shariat) Application Act’ എന്ന വെറും ആറ് വകുപ്പുകൾ മാത്രമുള്ള ഒരു ചെറിയ രേഖയാണുള്ളത്. മുസ്ലിങ്ങളുടെ വ്യക്തിപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ ‘ശരീഅത്ത്’ ബാധകമാക്കണം എന്ന് പറയുന്ന ഈ നിയമം, എന്താണ് ശരീഅത്ത് എന്ന് ഒരിടത്തും നിർവചിക്കുന്നില്ല. ഇതൊരു ഭീകരമായ നിയമശൂന്യതയാണ് (Legal Vacuum). നിയമം ചിലർക്ക് മാത്രം അറിയാവുന്ന ഒരു രഹസ്യമായി മാറുന്നിടത്ത് ജനാധിപത്യം തോറ്റുപോവുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

വ്യാഖ്യാനങ്ങളുടെ യുദ്ധക്കളം

വ്യക്തമായ ഒരു കോഡ് ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട്, കോടതി നടപടികൾ പലപ്പോഴും ഒരു ചരിത്ര ഗവേഷണമോ മതപണ്ഡിതന്മാർ തമ്മിലുള്ള സംവാദമോ ആയി മാറുന്നു. ഒരു കേസ് കോടതിയിലെത്തിയാൽ ജഡ്ജിക്കും വക്കീലിനും നിയമം കണ്ടെത്താൻ താഴെ പറയുന്ന സങ്കീർണമായ വഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കേണ്ടി വരുന്നു:

• ഖുർആനിലെ സൂക്തങ്ങൾ: അടിസ്ഥാന പ്രമാണമാണെങ്കിലും ആധുനിക ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ സങ്കീർണ്ണതകൾക്കും അതിൽ നേരിട്ടുള്ള നിയമങ്ങളില്ല.
• ഹദീസുകൾ: പ്രവാചകചര്യയുടെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വരുന്ന രേഖകൾ. ഇവയുടെ ആധികാരികതയിലും അർത്ഥത്തിലും പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ തന്നെ വലിയ ഭിന്നതകളുണ്ട്.
• ഫിഖ്ഹ് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ: നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് അറബിയിലും പേർഷ്യനിലുമെഴുതിയ ബൃഹത്തായ കർമ്മശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങൾ. ഹനഫി, ശാഫിഈ തുടങ്ങിയ വ്യത്യസ്ത മദ്ഹബുകൾ ഇതിൽ വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകൾ സ്വീകരിക്കുന്നു.
• കോടതി വിധികൾ: ബ്രിട്ടീഷ് കാലം മുതൽ ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ ഹൈക്കോടതികളും സുപ്രീം കോടതിയും നൽകിയ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ.

ചുരുക്കത്തിൽ, നിയമം എന്താണെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു പറയാൻ കഴിയാത്ത ഒരു അവസ്ഥ. ഇതൊരു ഭൂപടമില്ലാതെ നിധി തേടിപ്പോകുന്നതുപോലെയാണ്. ഓരോ വക്കീലും തന്റെ കക്ഷിക്ക് അനുകൂലമായ ഒരു പഴയ ഗ്രന്ഥത്തിലെ വരിയോ അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു കോടതി വിധിയോ തപ്പിയെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലം എന്തെന്നാൽ, നീതി എന്നത് നിയമത്തിന്റെ വ്യക്തമായ പ്രയോഗം എന്നതിലുപരി “അഭിഭാഷകന്റെ മിടുക്കും ജഡ്ജിയുടെ തോന്നലും” ആയി ചുരുങ്ങുന്നു.

ഭരണഘടന അനുശാസിക്കുന്ന തുല്യനീതി ഉറപ്പാക്കേണ്ട കോടതി മുറികളിൽ, നിയമം തന്നെ ഒരു പ്രഹേളികയായി തുടരുന്നത് സാധാരണക്കാരനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു ദുരന്തമാണ്. നിയമം അജ്ഞാതമാകുമ്പോൾ അത് ചൂഷണത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഈ അവ്യക്തത ആർക്കാണ് ഗുണം ചെയ്യുന്നത്? എന്തു കൊണ്ടാണ് ഇത് ഇന്നും തിരുത്തപ്പെടാതെ തുടരുന്നത്? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങൾ തേടുമ്പോഴാണ് ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ സങ്കീർണതകൾ വെളിപ്പെടുന്നത്.

നിയമങ്ങളുടെ വടംവലി: ശരീഅത്തും ഇന്ത്യൻ നിയമങ്ങളും

മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടാത്തതുകൊണ്ട് കോടതികളിൽ സംഭവിക്കുന്നത് കേവലം വ്യാഖ്യാനങ്ങളിലെ വൈവിധ്യം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് രാജ്യത്തെ പൊതുനിയമങ്ങളും പഴയകാല കർമ്മശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിലെ നിർദ്ദേശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലാണ്. ഇതിനെ നിയമഭാഷയിൽ ‘നിയമസംഘട്ടനം’ (Conflict of Laws) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഏതെങ്കിലും ഒരു വിഷയത്തിൽ തർക്കം വരുമ്പോൾ കോടതി നടപ്പിലാക്കേണ്ടത് നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ‘ദൈവിക നിയമ‘മാണോ അതോ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ നിയമമാണോ എന്ന വലിയ ചോദ്യം ഇവിടെ ഉയരുന്നു. ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്ന രണ്ട് ഉദാഹരണങ്ങൾ പരിശോധിക്കാം.

1. കാണാതായ വ്യക്തി (The Missing Person / മഫ്ഖൂദ്)

ഒരാളെ കാണാതാവുകയും അയാൾ ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടോ മരിച്ചോ എന്ന് അറിയാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തെ ഇസ്ലാമിക നിയമം ‘മഫ്ഖൂദ്’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഒരാൾ മരിച്ചുവെന്ന് ഉറപ്പില്ലാതെ അയാളുടെ സ്വത്ത് അവകാശികൾക്ക് വീതിക്കാൻ നിയമം അനുവദിക്കില്ല. ഇവിടെ പരമ്പരാഗത ഫിഖ്ഹും (കർമ്മശാസ്ത്രം) ഇന്ത്യൻ നിയമവും രണ്ട് തട്ടിലാണ്.

ഹനഫി മദ്ഹബ് പ്രകാരം, കാണാതായ വ്യക്തിയുടെ സമപ്രായക്കാർ മരിച്ചുതീരുന്നത് വരെയോ അല്ലെങ്കിൽ അയാൾക്ക് 90 വയസ്സ് തികയുന്നത് വരെയോ അയാൾ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതായി കണക്കാക്കണം. അതുവരെ സ്വത്ത് വീതിക്കാൻ പാടില്ല എന്നാണ് വെപ്പ്. എന്നാൽ ആധുനിക കാലത്ത് 90 വർഷമൊക്കെ കാത്തിരിക്കുക എന്നത് പ്രായോഗികമായി അസാധ്യമാണ്. ഇവിടെ ഇന്ത്യൻ എവിഡൻസ് ആക്ട് (വകുപ്പ് 108) ഇടപെടുന്നു. ഒരാളെക്കുറിച്ച് വിവരം ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്ന ബന്ധുക്കൾക്കും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും കഴിഞ്ഞ 7 വർഷമായി യാതൊരു വിവരവും ലഭിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, അയാൾ നിയമപരമായി മരിച്ചതായി (Civil Death) കോടതിക്ക് അനുമാനിക്കാം. ഇവിടെ ’90 വർഷത്തെ കാത്തിരിപ്പിനെ’ ഇന്ത്യൻ കോടതികൾ തള്ളിക്കളയുകയും പൊതുനിയമത്തിന് മുൻഗണന നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. പക്ഷേ, ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമമില്ലാത്തതിനാൽ ഓരോ കേസിലും ഈ നിയമതർക്കം വീണ്ടും ആവർത്തിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.

2. ഗർഭകാലത്തിന്റെ കണക്കും പിതൃത്വവും

കുട്ടിയുടെ പിതൃത്വം (Paternity/Legitimacy) നിർണ്ണയിക്കുന്ന കാര്യത്തിലാണ് ശരീഅത്തും ഇന്ത്യൻ നിയമവും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വൈരുധ്യം നിലനിൽക്കുന്നത്. ഇസ്ലാമിക നിയമപ്രകാരം, ഒരു കുട്ടി പിതാവിന്റെ നിയമാനുസൃത സന്താനമാകണമെങ്കിൽ വിവാഹം നടന്ന് ചുരുങ്ങിയത് 6 ചന്ദ്രമാസങ്ങൾക്ക് ശേഷമെങ്കിലും പ്രസവം നടന്നിരിക്കണം. 6 മാസത്തിന് മുമ്പാണ് പ്രസവമെങ്കിൽ ആ കുട്ടി ‘സീന’യിലൂടെ (വിവാഹേതര ബന്ധം) ഉണ്ടായതാണെന്ന് വിധിക്കുകയും സ്വത്തവകാശം നിഷേധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യാം.

എന്നാൽ ഇന്ത്യൻ എവിഡൻസ് ആക്ട് (വകുപ്പ് 112) പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്. ഒരു വിവാഹബന്ധം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ജനിക്കുന്ന കുട്ടിയോ, അല്ലെങ്കിൽ വിവാഹമോചനം കഴിഞ്ഞ് 280 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ (അമ്മ മറ്റൊരു വിവാഹം കഴിക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ) ജനിക്കുന്ന കുട്ടിയോ ഭർത്താവിന്റേതാണ്. വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് രണ്ട് മാസം തികയും മുമ്പ് പ്രസവിച്ചാൽ പോലും ഇന്ത്യൻ നിയമം ആ കുട്ടിക്ക് പിതാവിന്റെ സ്വത്തവകാശം വകവെച്ചു നൽകുന്നു.

ഇവിടെ കോടതികൾ സാധാരണയായി എവിഡൻസ് ആക്ടിനാണ് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. കാരണം എവിഡൻസ് ആക്ട് എന്നത് ‘പ്രൊസീജറൽ ലോ’ (Procedural Law) ആണ്. അത് വ്യക്തിനിയമത്തെ മറികടക്കുമെന്ന് കോടതികൾ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, “ശരീഅത്ത് മാറ്റമില്ലാത്തതാണ്” എന്ന് വാദിക്കുന്നവർ കോടതിക്ക് പുറത്ത് ഈ കുട്ടികളെയും അവരുടെ അവകാശങ്ങളെയും വേട്ടയാടുന്നത് തുടരുന്നു. നിയമം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടാത്തതുകൊണ്ട് ഇത്തരം വിരുദ്ധമായ സാഹചര്യങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മുമ്പിൽ വലിയ കെണിയായി മാറുന്നു.

വക്കീലിന്റെ മിടുക്കും ജഡ്ജിയുടെ തോന്നലും

നിയമം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടാത്തതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അപകടം, നീതി എന്നത് നിയമത്തിന്റെ കൃത്യമായ പ്രയോഗം എന്നതിലുപരി വക്കീലിന്റെ മിടുക്കിനെയും ജഡ്ജിയുടെ വ്യക്തിപരമായ ധാരണകളെയും ആശ്രയിച്ച് നിൽക്കുന്നു എന്നതാണ്.

വ്യക്തമായ ഒരു നിയമവകുപ്പില്ലാത്ത കേസുകളിൽ, അഭിഭാഷകർ നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിന്ന് തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായ ഒരു വ്യാഖ്യാനം തപ്പിയെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. മികച്ച വക്കീലിനെ വെക്കാൻ പണമില്ലാത്ത സാധാരണക്കാരൻ ഇവിടെ സ്വാഭാവികമായും തോറ്റുപോവുന്നു. അന്തിമമായി ജഡ്ജിക്ക് തന്റെ മുന്നിലുള്ള വ്യത്യസ്ത വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരെണ്ണം തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടി വരുന്നു. ജഡ്ജിയുടെ മതപരമായ അറിവോ അറിവില്ലായ്മയോ അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാടുകളോ ഇവിടെ വിധിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

ഉദാഹരണത്തിന് ‘ഹിബ’ (ഇഷ്ടദാനം) പോലുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ ഭർത്താവ് ഭാര്യക്ക് താമസിക്കുന്ന വീട് കൈമാറിയാൽ, ഭർത്താവ് ആ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോകണോ അതോ തുടർന്ന് താമസിക്കാമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ പോലും വർഷങ്ങളോളം വ്യത്യസ്ത കോടതികൾ വ്യത്യസ്ത വിധികൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു ക്രോഡീകരിച്ച നിയമമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അനായാസം തീർപ്പാക്കാമായിരുന്ന ഇത്തരം തർക്കങ്ങൾ, മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അറ്റമില്ലാത്ത വ്യവഹാരങ്ങളായി നീണ്ടുപോവുകയാണ്. ഈ അനിശ്ചിതത്വം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ‘നീതിനിഷേധം’ തന്നെയാണ്.

സാധാരണക്കാരന്റെ ദുരിതം: സമയവും പണവും നീതിയും

നിയമം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടാത്തതിന്റെയും അതിന്റെ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ അനിശ്ചിതമായി തുടരുന്നതിന്റെയും ഭാരം പേറുന്നത് പണ്ഡിതന്മാരോ വക്കീലന്മാരോ അല്ല, മറിച്ച് സാധാരണക്കാരായ മനുഷ്യരാണ്. നിയമപരമായ അനിശ്ചിതത്വം നീതിയെ വൈകിപ്പിക്കുന്നു. നീതി വൈകുന്നത് നീതി നിഷേധിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്ന തത്വം ഇവിടെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ പുലരുന്നു.

ഒരു സാധാരണ കോടതി വ്യവഹാരത്തിൽ, നിയമം വ്യക്തമാണെങ്കിൽ വാദങ്ങൾ തെളിവുകളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങും. എന്നാൽ മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളിൽ, നിയമം എന്താണെന്ന് സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാൻ തന്നെ മാസങ്ങളും വർഷങ്ങളും വേണ്ടിവരുന്നു. ഓരോ വാദത്തിനും മറുവാദം വരുന്നു, ഓരോ ഗ്രന്ഥത്തിനും മറുഗ്രന്ഥം ഹാജരാക്കപ്പെടുന്നു. ഇതുകാരണം കേസ് നീണ്ടുപോവുകയും വക്കീൽ ഫീസും കോടതിച്ചെലവുകളും സാധാരണക്കാർക്ക് താങ്ങാവുന്നതിലപ്പുറമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. പലപ്പോഴും തർക്കത്തിലുള്ള സ്വത്തിന്റെ മൂല്യത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ തുക കോടതി കയറിയിറങ്ങാൻ വേണ്ടി ചെലവാക്കേണ്ടി വരുന്ന ഗതികേടിലാണ് പലരും.

ഒരു ഉദാഹരണം നോക്കുക: തന്റെ പിതാവ് മരിച്ചപ്പോൾ അർഹമായ സ്വത്തിന് വേണ്ടി കോടതിയെ സമീപിക്കുന്ന ഒരു പെൺകുട്ടി. നിയമം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ പിതൃസഹോദരന്മാർ തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായ പഴയ വ്യാഖ്യാനങ്ങളുമായി വരുന്നു. വർഷങ്ങൾ നീളുന്ന ഈ നിയമയുദ്ധത്തിനിടയിൽ ആ പെൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതം വഴിമുട്ടുന്നു. സാമ്പത്തികമായും മാനസികമായും തകരുന്ന അവൾ ഒടുവിൽ തനിക്ക് അർഹതപ്പെട്ടതിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ എന്തെങ്കിലും വാങ്ങി ഒത്തുതീർപ്പിന് നിർബന്ധിതയാകുന്നു. ഇവിടെ കടലാസിൽ അവൾക്ക് നിയമം നീതി നൽകുന്നുണ്ടാകാം, പക്ഷേ പ്രായോഗികമായി ആ നിയമത്തിന്റെ അവ്യക്തത അവളെ തോൽപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

മദ്ഹബുകളുടെ കാടുകയറ്റം: നിയമത്തിലെ പല നിയമങ്ങൾ

മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്ന മറ്റൊരു ഘടകമാണ് ഇസ്ലാമിക കർമ്മശാസ്ത്രത്തിലെ വിവിധ സരണികൾ അഥവാ മദ്ഹബുകൾ. സുന്നി മുസ്ലിങ്ങൾക്കിടയിൽ തന്നെ ഹനഫി, ശാഫിഈ, മാലിക്കി, ഹമ്പലി എന്നിങ്ങനെ നാല് പ്രധാന വിദ്യാലയങ്ങളുണ്ട്. ഷിയാക്കൾക്ക് അവരുടേതായ ജാഫരി നിയമവുമുണ്ട്. ഈ ഓരോ വിഭാഗത്തിനും വിവാഹം, വിവാഹമോചനം, അനന്തരാവകാശം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്തമായ നിലപാടുകളാണുള്ളത്.

ഇന്ത്യയിലെ സാഹചര്യം ഇത് കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കുന്നു. ഉത്തരേന്ത്യയിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഹനഫി മദ്ഹബ് പിന്തുടരുന്നവരാണെങ്കിൽ, കേരളത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും ശാഫിഈ മദ്ഹബ് പിന്തുടരുന്നവരാണ്. ലക്നൗ പോലുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ വലിയൊരു ഷിയാ ജനസംഖ്യയുമുണ്ട്. ഒരു കേസ് കോടതിയിലെത്തുമ്പോൾ കക്ഷികൾ ഏത് മദ്ഹബിൽ പെട്ടവരാണെന്ന് ആദ്യം നിശ്ചയിക്കേണ്ടി വരുന്നു.

ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ നോക്കുക:

വിവാഹമോചനം: ഷിയാ നിയമപ്രകാരം വിവാഹമോചനത്തിന് രണ്ട് സാക്ഷികൾ നിർബന്ധമാണ്. എന്നാൽ സുന്നി നിയമത്തിൽ ഇതിന്റെ ആവശ്യമില്ല.

അനന്തരാവകാശം: ഒരാൾ മരിക്കുമ്പോൾ അവകാശികളായി വല്യുപ്പയും (പിതാമഹൻ) സഹോദരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വന്നാൽ എന്തുചെയ്യണം? ഹനഫി നിയമം പറയുന്നത് വല്യുപ്പ സഹോദരങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുമെന്നാണ്. എന്നാൽ ശാഫിഈ നിയമം പറയുന്നത് ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഇവർ സ്വത്ത് പങ്കിട്ടെടുക്കണമെന്നാണ്.

ഇതൊരു വലിയ ആശയക്കുഴപ്പമാണ് കോടതികളിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഭർത്താവ് ഒരു മദ്ഹബും ഭാര്യ മറ്റൊരു മദ്ഹബും പിന്തുടരുന്നവരാണെങ്കിൽ ഏത് നിയമം ബാധകമാക്കും? നിയമം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ, ഒരു ആധുനിക രാഷ്ട്രത്തിലെ പൗരന്മാർ എന്ന നിലയിൽ എല്ലാ മുസ്ലിങ്ങൾക്കും ബാധകമാകുന്ന ഏകീകൃതമായ ഒരു ചട്ടക്കൂട് ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. മദ്ഹബുകളുടെ ഈ ‘കാടുകയറ്റം’ ഒഴിവാക്കി നീതി വേഗത്തിലാക്കാൻ ക്രോഡീകരണം അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ ഈ വൈവിധ്യത്തെയും അനിശ്ചിതത്വത്തെയും നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ചില ശക്തികൾ സമുദായത്തിനകത്തുണ്ട്. അവരുടെ താല്പര്യങ്ങൾ എന്താണെന്ന് നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.

നിയമനിർമ്മാണത്തിലെ പരാജയം: എന്തുകൊണ്ട് ക്രോഡീകരണം നടന്നില്ല?

സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ നിയമചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ വിചിത്രമായ ഒരു വൈരുധ്യം നമുക്ക് കാണാം. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിൽ തന്നെ ഹിന്ദു വ്യക്തിനിയമങ്ങളിൽ വലിയ തോതിലുള്ള പരിഷ്കാരങ്ങൾക്കും ക്രോഡീകരണത്തിനും രാജ്യം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കറുടെയും ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റുവിന്റെയും ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തിയുടെ ഫലമായി 1955-56 കാലഘട്ടത്തിൽ ഹിന്ദു മാര്യേജ് ആക്ട്, ഹിന്ദു സക്സഷൻ ആക്ട് തുടങ്ങിയവ നിലവിൽ വന്നു. സിഖ്, ജൈന, ബുദ്ധ മതവിഭാഗങ്ങളെ കൂടി ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു ഈ നിയമങ്ങൾ. എന്നാൽ, ഇതേ കാലയളവിൽ മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തെ തൊടാൻ ഭരണകൂടങ്ങൾ ഭയപ്പെട്ടു. അത് ഇന്നും പഴയ കോടതി വിധികൾക്കും പണ്ഡിത വ്യാഖ്യാനങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ ശ്വാസം മുട്ടുകയാണ്.

എന്തുകൊണ്ടാണ് കഴിഞ്ഞ 75 വർഷമായി മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമം മാത്രം മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്നത്? ഇതിന്റെ ഉത്തരം നിയമപരമായ കാരണങ്ങളിലല്ല, മറിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് കിടക്കുന്നത്.

വിഭജനാനന്തര അരക്ഷിതാവസ്ഥയും യാഥാസ്ഥിതിക നേതൃത്വവും

ഇന്ത്യൻ വിഭജനത്തിന്റെ മുറിവുകൾ ഉണങ്ങാത്ത കാലത്ത്, മുസ്ലിം സമുദായത്തിനിടയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന അരക്ഷിതാവസ്ഥയെ യാഥാസ്ഥിതിക മതനേതൃത്വം തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കാൻ സമർത്ഥമായി ഉപയോഗിച്ചു. വ്യക്തിനിയമത്തിലെ ഏത് മാറ്റവും തങ്ങളുടെ മതപരമായ സ്വത്വത്തിന് (Religious Identity) നേരെയുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണെന്ന് അവർ പ്രചരിപ്പിച്ചു. ‘ശരീഅത്ത് അപകടത്തിൽ’ എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി ഏത് പരിഷ്കരണ ശ്രമത്തെയും അവർ വൈകാരികമായി നേരിട്ടു. അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമ ബോർഡ് (AIMPLB) പോലുള്ള സംഘടനകൾ ഈ നിലപാടിന്റെ കാവൽക്കാരായി മാറി.

പ്രീണന രാഷ്ട്രീയവും വോട്ട് ബാങ്കും

മുസ്ലിം സമുദായത്തെ ഒരു ഏകീകൃത വോട്ട് ബാങ്കായി കണ്ട രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ, സമുദായത്തിനകത്തെ പുരോഗമനവാദികളേക്കാൾ പ്രാധാന്യം നൽകിയത് യാഥാസ്ഥിതിക നേതൃത്വത്തിനാണ്. സമുദായ നേതൃത്വത്തിന്റെ പിന്തുണയുണ്ടെങ്കിൽ വോട്ടുകൾ പെട്ടിയിലാക്കാം എന്ന കണക്കുകൂട്ടൽ മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തിൽ തൊടാതിരിക്കാൻ സർക്കാരുകളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമായിരുന്നു 1985-ലെ ഷാ ബാനു കേസ്. വിവാഹമോചിതയായ വൃദ്ധയ്ക്ക് ജീവനാംശം നൽകണമെന്ന സുപ്രീം കോടതിയുടെ ചരിത്രപരമായ വിധി മറികടക്കാൻ അന്നത്തെ രാജീവ് ഗാന്ധി സർക്കാർ നിയമം ഭേദഗതി ചെയ്തു. നീതിയേക്കാൾ വോട്ട് ബാങ്കിന് മുൻഗണന നൽകിയ ഈ നടപടി മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമ പരിഷ്കരണങ്ങളെ പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നോട്ട് വലിച്ചു.

പുരോഗമനവാദികളുടെ ഒറ്റപ്പെടൽ

സമുദായത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് തന്നെ നിയമം ക്രോഡീകരിക്കണമെന്നും പരിഷ്കരിക്കണമെന്നും വാദിക്കുന്ന ഒട്ടേറെ ശബ്ദങ്ങളുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് മുസ്ലിം സ്ത്രീപക്ഷ സംഘടനകൾ വലിയ പോരാട്ടങ്ങൾ നടത്തിവരുന്നു. എന്നാൽ, രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ സംരക്ഷണമുള്ള യാഥാസ്ഥിതിക വിഭാഗത്തിന് മുന്നിൽ ഇവരുടെ ശബ്ദം പലപ്പോഴും ദുർബലമായിപ്പോകുന്നു. അവരെ ‘മതവിരുദ്ധർ’ എന്ന് മുദ്രകുത്തി ഒറ്റപ്പെടുത്താൻ മതനേതൃത്വത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

ഈ രാഷ്ട്രീയ നാടകങ്ങൾക്കിടയിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ബലിയാടാകുന്നത് ആയിരക്കണക്കിന് സാധാരണ മുസ്ലിം സ്ത്രീകളും കുട്ടികളുമാണ്. ഭരണഘടനയുടെ 44-ാം അനുച്ഛേദം ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമം ക്രോഡീകരിക്കാനുള്ള മിനിമം മര്യാദ പോലും ഒരു സർക്കാരും കാട്ടിയില്ല. നിയമം കാലഹരണപ്പെട്ടതും അവ്യക്തവുമായി തുടരുന്നത് സമുദായത്തിലെ ചിലർക്ക് തങ്ങളുടെ അധികാരം നിലനിർത്താനും രാഷ്ട്രീയക്കാർക്ക് മുതലെടുപ്പ് നടത്താനും മാത്രമാണ് ഉപകരിക്കുന്നത്. നീതിയും നിയമവാഴ്ചയും ഈ താല്പര്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ചരമമടയുകയാണ്.

അധികാരം നിലനിർത്താനുള്ള തന്ത്രം: എന്തുകൊണ്ട് യാഥാസ്ഥിതികർ ക്രോഡീകരണത്തെ എതിർക്കുന്നു?

മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടാതെ തുടരുന്നതിന് പിന്നിൽ വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയം മാത്രമല്ല ഉള്ളത്. ഈ നിയമപരമായ അവ്യക്തത നിലനിർത്തുന്നതിൽ യാഥാസ്ഥിതിക മതനേതൃത്വത്തിനും (ഉലമ/ഖാസിമാർ) വലിയ താല്പര്യങ്ങളുണ്ട്. നിയമം അജ്ഞാതവും സങ്കീർണ്ണവുമായി തുടരുമ്പോൾ ഒരു പുരോഹിത വർഗ്ഗത്തിന് സമുദായത്തിന് മേൽ ലഭിക്കുന്ന അധികാരം ചെറുതല്ല.

ഹിന്ദു പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം പോലെ ലളിതമായ മലയാളത്തിൽ വായിച്ചു മനസ്സിലാക്കാവുന്ന ഒരു നിയമപുസ്തകം മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും നിലവിൽ വന്നാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും?

• സാധാരണക്കാർക്ക് (പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക്) തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ എന്താണെന്ന് സ്വയം മനസ്സിലാക്കാം.
• തർക്കപരിഹാരത്തിനായി പ്രാദേശിക ഖാസിയുടെയോ പണ്ഡിതന്റെയോ അടുത്തേക്ക് പോകാതെ അവർക്ക് നേരിട്ട് അഭിഭാഷകരെയും കോടതിയെയും സമീപിക്കാൻ സാധിക്കും.
• മതനേതൃത്വത്തിന്റെ ‘ഫത്‌വ’കൾക്കും മധ്യസ്ഥ റോളുകൾക്കും ഉള്ള പ്രസക്തി ഇല്ലാതാകും.

ചുരുക്കത്തിൽ, നിയമം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടുന്നത് പുരോഹിത വർഗ്ഗത്തിന്റെ സാമൂഹിക അധികാരത്തെ (Social Power) നേരിട്ട് ബാധിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, “ശരീഅത്ത് അപകടത്തിൽ” എന്ന വൈകാരിക മുദ്രാവാക്യം പലപ്പോഴും തങ്ങളുടെ അദൃശ്യമായ അധികാരം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഒരു കവചം മാത്രമാണ്.

ശരീഅത്തും ഫിഖ്‌ഹും: തിരുത്തപ്പെടേണ്ട തെറ്റിദ്ധാരണ

നിയമപരിഷ്കരണത്തെ എതിർക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന വാദം “ശരീഅത്ത് ദൈവിക നിയമമാണ്, അത് മാറ്റാൻ മനുഷ്യന് അധികാരമില്ല” എന്നതാണ്. എന്നാൽ ഈ വാദം ചരിത്രപരമായി നിലനിൽപ്പില്ലാത്ത ഒന്നാണ്. ഇവിടെ ശരീഅത്തും (Sharia) ഫിഖ്‌ഹും (Fiqh) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്.

• ശരീഅത്ത്: ഖുർആനിലും സുന്നത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ വിശാലമായ തത്വങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളുമാണ്.
• ഫിഖ്‌ഹ്: ഈ തത്വങ്ങളെ പണ്ഡിതന്മാർ ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലെയും സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വ്യാഖ്യാനിച്ച് രൂപപ്പെടുത്തിയ നിയമസംഹിതയാണ്. അതായത്, ഫിഖ്‌ഹ് എന്നത് മനുഷ്യനിർമ്മിതമാണ്.

ഇന്ന് ഇന്ത്യയിൽ നിലവിലുള്ള ‘മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമം’ എന്നത് ശുദ്ധമായ ശരീഅത്തല്ല. മറിച്ച്, നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പുള്ള ഫിഖ്‌ഹ് വ്യാഖ്യാനങ്ങളെ ബ്രിട്ടീഷ് ജഡ്ജിമാർ തങ്ങളുടെ നിയമകാഴ്ചപ്പാടുകളിലൂടെ കൂട്ടിച്ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ ഒരു കൊളോണിയൽ പതിപ്പാണ് (Anglo-Mohammedan Law). മനുഷ്യവ്യാഖ്യാനമായ ഫിഖ്‌ഹ് മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണ്. പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലെ നീതിബോധത്തിനനുസരിച്ച് അതിനെ പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് ശരീഅത്തിനെതിരല്ല, മറിച്ച് അതിന്റെ അന്തസത്തയായ നീതിയെ വീണ്ടെടുക്കലാണ്.

ലോകം മാറുന്നു: മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെ മാതൃകകൾ

ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങളിൽ മാറ്റങ്ങൾ അസാധ്യമാണെന്ന വാദത്തിന്റെ മുനയൊടിക്കുന്നതാണ് ലോകത്തിലെ മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യങ്ങൾ വരുത്തിയ പരിഷ്കാരങ്ങൾ. ശരീഅത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളെ നിരാകരിക്കാതെ തന്നെ ആധുനിക സമൂഹത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് നിയമങ്ങൾ ക്രോഡീകരിക്കാമെന്ന് അവർ തെളിയിച്ചു.

• പാകിസ്ഥാൻ & ബംഗ്ലാദേശ്: 1961-ലെ മുസ്ലിം ഫാമിലി ലോ ഓർഡിനൻസ് വഴി അനാഥരായ പേരക്കുട്ടികൾക്ക് സ്വത്തവകാശം ഉറപ്പാക്കി. ബഹുഭാര്യത്വത്തിനും ഏകപക്ഷീയമായ ത്വലാഖിനും കർശനമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി.
• ടുണീഷ്യ: 1956-ൽ തന്നെ ബഹുഭാര്യത്വം പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കുകയും വിവാഹമോചനത്തിന് കോടതി നടപടികൾ നിർബന്ധമാക്കുകയും ചെയ്തു.
• മൊറോക്കോ: 2004-ൽ ‘മുഡാവാന’ എന്ന പേരിൽ പുതിയ നിയമം കൊണ്ടുവന്ന് സ്ത്രീകളുടെ വിവാഹപ്രായം ഉയർത്തുകയും അവർക്ക് കൂടുതൽ അവകാശങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്തു.
• ഈജിപ്ത്: ‘നിർബന്ധിത വസ്വിയ്യത്ത്’ (Obligatory Bequest) എന്ന നിയമത്തിലൂടെ അനാഥരായ പേരക്കുട്ടികൾ നേരിടുന്ന അനീതിക്ക് പരിഹാരം കണ്ടു.

ഈ രാജ്യങ്ങൾക്കെല്ലാം സാധിക്കുമെങ്കിൽ, ഒരു മതേതര ജനാധിപത്യ രാജ്യമായ ഇന്ത്യക്ക് എന്തുകൊണ്ട് ഇത് സാധ്യമല്ല? ഈ രാജ്യങ്ങളിലെ ഭരണകൂടങ്ങൾ കാണിച്ച രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തി ഇന്ത്യയിൽ വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിന് വഴിമാറിപ്പോകുന്നു എന്നതാണ് ദുരന്തം.

ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡും ക്രോഡീകരണവും: ഒന്നോ അതോ രണ്ടോ?

മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തിലെ പരിഷ്കരണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പലപ്പോഴും ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് (Uniform Civil Code – UCC) എന്ന വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിഷയവുമായി കെട്ടുപിണഞ്ഞാണ് കിടക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇവ രണ്ടും ഒന്നാണെന്ന ധാരണ തിരുത്തപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.

• ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് (UCC): ഇത് രാജ്യത്തെ എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും അവരുടെ മതം നോക്കാതെ ഒരേ കുടുംബ നിയമം കൊണ്ടുവരുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഇത് ഭരണഘടനയുടെ 44-ാം അനുച്ഛേദത്തിൽ പറയുന്ന ഒരു ലക്ഷ്യമാണ്.
• മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തിന്റെ ക്രോഡീകരണം: നിലവിലുള്ള മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തെത്തന്നെ അവ്യക്തതകൾ നീക്കി, കാലത്തിനനുസരിച്ചുള്ള മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി ഒരു വ്യക്തമായ നിയമപുസ്തകമായി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണിത്. ഇത് മുസ്ലിങ്ങൾക്ക് മാത്രമായി ബാധകമാകുന്ന ഒന്നാണ്.

UCC നടപ്പിലാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് രാജ്യത്ത് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ, മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമം ക്രോഡീകരിക്കുകയും പരിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത് ഒരു അടിയന്തിര നീതിയുടെ പ്രശ്നമാണ്. അതിന് UCC വരുന്നത് വരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടതില്ല. നിയമം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടുന്നത് വഴി അനിശ്ചിതത്വം ഇല്ലാതാവുകയും, സാധാരണക്കാർക്ക് പണ്ഡിതന്മാരുടെയോ ഇടനിലക്കാരുടെയോ സഹായമില്ലാതെ തന്നെ തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇത് ഭാവിയിൽ ഒരു ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡിലേക്കുള്ള സ്വാഭാവികമായ ചുവടുവെപ്പായി മാറിയേക്കാം, ഇല്ലെങ്കിൽ പോലും സമുദായത്തിനകത്തെ നീതി ഉറപ്പാക്കാൻ ഇത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

നിയമവാഴ്ചയുടെ അനിവാര്യത

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു നിയമം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടണം എന്ന് നാം ഇത്രയധികം നിർബന്ധം പിടിക്കുന്നത്? ഇതിന്റെ ഉത്തരം ‘നിയമവാഴ്ച’ (Rule of Law) എന്ന ആധുനിക ജനാധിപത്യ സങ്കൽപ്പത്തിലാണ്. നിയമവാഴ്ച ഉറപ്പുനൽകുന്ന മൂന്ന് അടിസ്ഥാന കാര്യങ്ങളുണ്ട്:

• നിയമത്തിന് മുന്നിലെ തുല്യത: നിയമം പണക്കാരനെന്നോ പാവപ്പെട്ടവനെന്നോ, പുരുഷനെന്നോ സ്ത്രീയെന്നോ വിവേചനം കാണിക്കരുത്.
• സുതാര്യത: നിയമങ്ങൾ രഹസ്യമോ ചിലർക്ക് മാത്രം അറിയാവുന്നതോ ആകരുത്. അത് എല്ലാവർക്കും മനസ്സിലാക്കാവുന്ന രൂപത്തിൽ ലഭ്യമാകണം.
• ഏകപക്ഷീയമല്ലാത്ത പ്രയോഗം: നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്നത് വ്യക്തികളുടെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാകരുത്.

മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ പരിശോധിച്ചാൽ അത് ഈ തത്വങ്ങളെയെല്ലാം ലംഘിക്കുന്നതായി കാണാം. നിയമം വ്യക്തമല്ല, അത് സ്ഥിരതയുള്ളതല്ല, വ്യാഖ്യാനങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അത് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഈ അനിശ്ചിതത്വം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദോഷം ചെയ്യുന്നത് സമൂഹത്തിലെ ദുർബല വിഭാഗങ്ങളെയാണ്—സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും. അവർക്കാണ് നിയമത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതകളിൽ വഴിതെറ്റാനും നീതി നിഷേധിക്കപ്പെടാനും കൂടുതൽ സാധ്യതയുള്ളത്.

നീതി എന്നത് വോട്ട് ബാങ്കിന് പണയം വെക്കാവുന്നതല്ല

ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമം ഒരു പ്രഹേളികയായി തുടരുന്നത് കേവലം യാദൃച്ഛികമായ ഒരു നിയമപ്രശ്നമല്ല; മറിച്ച് അത് ബോധപൂർവ്വം നിലനിർത്തപ്പെടുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക തടവറയാണ്. ഇതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് രാജ്യത്തെ ഭരണകൂടങ്ങൾക്കും സമുദായ നേതൃത്വത്തിനും ഒരുപോലെ ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാവില്ല.

ഭരണഘടനയുടെ കാവൽക്കാരാകേണ്ട സർക്കാരുകൾ, മുസ്ലിം സമുദായത്തെ സ്വതന്ത്ര പൗരന്മാരായി കാണുന്നതിന് പകരം കേവലം ഒരു ‘വോട്ട് ബാങ്ക്’ ആയി മാത്രം പരിഗണിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തം. വോട്ടിന് വേണ്ടി യാഥാസ്ഥിതിക പൗരോഹിത്യത്തിന് മുന്നിൽ മുട്ടുമടക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ വൈമുഖ്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭരണഘടനാപരമായ ഒരു വഞ്ചനയാണ്. നീതി ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന് പകരം, സമുദായത്തിലെ ദുർബലവിഭാഗങ്ങളെ പൗരോഹിത്യത്തിന്റെ ദയാദാക്ഷിണ്യത്തിന് വിട്ടുകൊടുക്കുന്നതിലൂടെ ഭരണകൂടം അതിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ ബാധ്യതയിൽ നിന്നാണ് പിന്തിരിഞ്ഞോടുന്നത്.

അതേസമയം, സമുദായത്തിനകത്തുനിന്നുണ്ടാകേണ്ട മാറ്റം കേവലം നിയമനിർമ്മാണത്തിനായുള്ള മുറവിളിയിൽ ഒതുങ്ങരുത്. “ശരീഅത്ത് അപകടത്തിൽ” എന്ന വൈകാരിക പുകമറ സൃഷ്ടിച്ച് പൗരോഹിത്യം സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ഇസ്ലാമിക നീതിബോധത്തെയല്ല, മറിച്ച് തങ്ങളുടെ അനിയന്ത്രിതമായ സാമൂഹികാധികാരത്തെയാണ്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാനും, വ്യക്തിനിയമത്തെ ആധുനികമായ ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് പുനർനിർവചിക്കാനുമുള്ള ആർജ്ജവം സമുദായത്തിനകത്തുനിന്ന് ഉയരേണ്ടതുണ്ട്.

നിയമം എല്ലാവർക്കും വഴികാട്ടുന്ന ഒരു വ്യക്തമായ പുസ്തകമായി മാറേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. വ്യാഖ്യാനങ്ങളുടെ ഈ കെട്ടുപിണഞ്ഞ തടവറയിൽ നിന്ന് മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തെ മോചിപ്പിക്കുക എന്നത് കേവലം ഒരു നിയമപരിഷ്കരണമല്ല; മറിച്ച് അത് സമുദായത്തിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ അന്തസ്സും നീതിയും ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളും വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള പോരാട്ടമാണ്. ഈ പ്രഹേളികയ്ക്ക് അറുതി വരുത്താൻ രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തിയും സമുദായത്തിനുള്ളിലെ ബൗദ്ധിക വിപ്ലവവും ഒരുപോലെ അനിവാര്യമാണ്.