An esSENSE Global Publication
ഏഴാമത് ലിറ്റ്മസ് തിരുവനന്തപുരത്ത് എസ്സെൻസ് ഗ്ലോബലിന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ എല്ലാ വർഷവും നടത്തിവരുന്ന സ്വതന്ത്രചിന്തകരുടെ മഹാസമ്മേളനമായ ലിറ്റ്മസിന്റെ ഏഴാം എഡിഷൻ LITMUS’26 ഈ വർഷം ഒക്ടോബർ 20 (ചൊവ്വാഴ്ച) തിരുവനന്തപുരം നിശാഗന്ധി ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ നടക്കുന്നു. വ്യത്യസ്തമായ പരിപാടികളാണ് ഇത്തവണ ലിറ്റ്മസിൽ അരങ്ങേറുന്നത്. രജിസ്ട്രേഷൻ …
വിശ്വസിക്കാനുള്ള പ്രവണത ഒരുപക്ഷേ ജൈവികമായിരിക്കാം; പക്ഷേ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം പ്രധാനമായും സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. കുട്ടികൾ ജന്മനാ നാസ്തികരാണോ? ചിന്തിക്കുന്നതിന് മുമ്പേ വിശ്വസിക്കാൻ പഠിച്ചതെന്തുകൊണ്ട്? അത് ഇന്ന് പരിണാമപരമായ പൊരുത്തക്കേടായി മാറുന്നതെങ്ങനെ? മതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ പലപ്പോഴും കേൾക്കുന്ന ഒരു വാദമുണ്ട്. കുട്ടികൾ …
“ഇടതുപക്ഷത്തിൻ്റെ ഉട്ടോപ്യൻ സോഷ്യലിസമോ വലതുപക്ഷത്തിൻ്റെ തീവ്ര ഹിന്ദുത്വമോ അല്ല പരിഹാരം; ശാസ്ത്രബോധവും ഭരണഘടനാ സമത്വവും സൈനിക റിയലിസവും സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യവും ഒത്തുചേരുന്ന ‘പ്രായോഗിക ലിബറലിസ’മാണ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഇനി ആവശ്യം.” ആമുഖം: ഇന്ത്യ എന്ന ആശയം യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്തിലധിഷ്ഠിതമാണ്—ഗാന്ധിയൻ ധാർമ്മികതയിലോ, നെഹ്റൂവിയൻ സോഷ്യലിസത്തിലോ, …
ഒരു ജനാധിപത്യ, മതേതര രാജ്യത്ത് ജീവിക്കുമ്പോൾ പൗരന്റെ അവകാശങ്ങൾ നിർണ്ണയിക്കേണ്ടത് യുക്തിയും നീതിയും തുല്യതയുമായിരിക്കണം അല്ലാതെ, നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപുള്ള അറേബ്യൻ ഗോത്രസാഹചര്യങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ട നിയമങ്ങളല്ല. ഒരു പ്രത്യേക സമുദായത്തിൽ ജനിച്ചു എന്ന കാരണത്താൽ ഒരു സ്ത്രീക്കോ അനാഥനായ പേരക്കുട്ടിക്കോ നീതി നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നത് …
“ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ജനാധിപത്യം മരിക്കുന്നത് അതിർത്തികളിൽ ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കുമ്പോഴല്ല; മറിച്ച്, ആ രാജ്യത്തിന്റെ നിയമനിർമ്മാണ സഭകൾക്കുള്ളിൽ യുക്തിചിന്തയുടെ ശബ്ദം നിലയ്ക്കുമ്പോഴാണ്.” ആമുഖം: ഒരു റിപ്പബ്ലിക്കിൻ്റെ ചിന്തിക്കുന്ന തലച്ചോറാകേണ്ട നിയമനിർമ്മാണ സഭകൾ, വെറും തെരുവ് ഗുസ്തി വേദികളും സോഷ്യൽ മീഡിയ റീൽസുകൾ നിർമ്മിക്കാനുള്ള …
“2022-ൽ ‘നോയിസ് പൊല്യൂഷൻ കൺട്രോൾ ഓർഗനൈസേഷൻ’ എന്ന പേരിൽ ശാസ്ത്രീയവും ഭരണഘടനാപരവുമായ അവബോധത്തോടെ തുടക്കമിട്ട പൗരമുന്നേറ്റം, 2024-ൽ എസ്സെൻസ് ഗ്ലോബലിന്റെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ ‘സൈലൻസ് ദി നോയിസ്’ (Silence the Noise – STN) ക്യാമ്പയിനായി രൂപാന്തരപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്. തുടർന്ന് 2025–26 കാലയളവിൽ നിർണായകമായൊരു …
“വികസനത്തിന് പകരം ജാതി-മത വൈകാരികതകളെയും, ശാക്തീകരണത്തിന് പകരം ‘സൗജന്യങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ’ത്തെയും വലിച്ചെറിഞ്ഞ് ജനങ്ങളെ എക്കാലത്തും ഭരണകൂടത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന വെറും വോട്ട് ബാങ്കുകളാക്കി മാറ്റുകയാണ് രാഷ്ട്രീയക്കാർ ചെയ്തത്.” ആമുഖം: ഒരു ആധുനിക ജനാധിപത്യം പൗരൻ്റെ കഴിവിനും യോഗ്യതയ്ക്കുമാണോ അതോ അവൻ ജനിച്ചുവീണ ജാതി-മത …
ലോകത്ത് ആണവായുധം ഉപയോഗിച്ച ആദ്യത്തെയും അവസാനത്തെയും രാജ്യം അമേരിക്കയാണ്. അതിന്റെ പാപഭാരം ഒരിക്കലും ആ രാഷ്ട്രത്തെ വിട്ടുപോകുകയില്ല. ഹിരോഷിമയും നാഗസാക്കിയും ലോകത്തെ പഠിപ്പിച്ചത് സമാനമായ ആവർത്തനങ്ങൾ അനിവാര്യമായും ഒഴിവാക്കണമെന്നാണ്. എന്നാൽ, അതിന് വിരുദ്ധമായി ലോകം വീണ്ടും ഒരു ആണവദുരന്തത്തിന്റെ രുചി അറിയണമെന്ന് …
“സിസ്റ്റം അഴിമതി നിറഞ്ഞതാണെങ്കിൽ എത്ര വലിയ സത്യസന്ധനും അതിൽ വീണുപോകും; വ്യക്തികളുടെ ധാർമ്മികതയിലല്ല, മനുഷ്യരുടെ വിവേചനാധികാരം ഇല്ലാത്ത പഴുതടച്ച സുതാര്യമായ വ്യവസ്ഥിതികളിലാണ് പരിഹാരം.” ആമുഖം: ‘സത്യമേവ ജയതേ’ എന്ന് എഴുതിവെച്ച നാട്ടിൽ, കൈക്കൂലിയും അഴിമതിയും എങ്ങനെയാണ് പൗരൻ്റെ നിത്യജീവിതത്തിലെ സ്വാഭാവികമായ ഒരു …
If human beings everywhere want essentially the same good things in life, and if religions are supposed to teach people how to live good and moral lives, why is there …
“ലബോറട്ടറിക്കുള്ളിൽ വെളുത്ത കോട്ടിട്ട് ശാസ്ത്രം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നയാൾ പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ തികഞ്ഞ യാഥാസ്ഥിതികനാകുന്നു; പാശ്ചാത്യർക്ക് ശാസ്ത്രം ഒരു ജീവിതചര്യയായപ്പോൾ, നമുക്കത് കേവലം ഒരു ജോലി നേടാനുള്ള ഉപകരണം മാത്രമായി ചുരുങ്ങി.” ആമുഖം: ഭരണഘടന അനുശാസിക്കുന്ന ശാസ്ത്രബോധവും അന്വേഷണാത്മകതയും നമ്മുടെ അക്കാദമിക മുറികളിൽ വെച്ചുതന്നെ …
“സത്യം അറിയാവുന്ന ഒരു പൗരനെ മാത്രമല്ല ഏകാധിപതി ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭയപ്പെടുന്നത്. മറിച്ച്, തങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും സത്യം അറിയാമെന്നും തങ്ങൾ ഇനി ഒരിക്കലും ഒറ്റയ്ക്കല്ലെന്നും ലക്ഷക്കണക്കിന് പൗരന്മാർ തിരിച്ചറിയുന്നതിനെയാണ്.” ഏകാധിപത്യ ഭരണകൂടങ്ങൾ ഉണ്ടാവുന്നത് “അവർ കള്ളം പറയുകയാണെന്ന് നമുക്കറിയാം. അവർ കള്ളം പറയുകയാണെന്ന് …
“ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ മഹത്വം നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ ലഭിക്കുന്ന കയ്യടികളിലോ, സോഷ്യലിസ്റ്റ് മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലോ അല്ല. മറിച്ച്, രാജ്യസുരക്ഷയും സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയും ഉറപ്പാക്കുന്ന പ്രായോഗിക നയങ്ങളിലാണ് “ ആമുഖം: അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിലെ ആദർശധീരതയും ‘സമാധാന വചനങ്ങളും’ ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ അതിർത്തികൾ കാക്കാൻ പര്യാപ്തമാണോ? …
ഞാൻ ഒരു വടി എടുക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ചുറ്റും അളക്കുന്നു. കിട്ടുന്ന അളവിനെ “വടി ദൂരം” എന്ന് വിളിക്കുന്നു. എന്നിട്ട് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു ഇതാ, എൻ്റെ വടിക്ക് ഒരു വടി നീളമുണ്ടെന്ന് ഞാൻ എംപിരിക്കലായി തെളിയിച്ചു എന്ന് പറഞ്ഞാൽ എങ്ങനെ ഇരിക്കും? നിലവിൽ ലോകത്തിൽ …
“ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ പരമാധികാരം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് അതിർത്തികളിലൂടെ ശത്രുസൈന്യം ഇരച്ചുകയറുമ്പോൾ മാത്രമല്ല; ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ നയരൂപീകരണങ്ങളെയും ജനങ്ങളുടെ ചിന്തകളെയും വിദേശ ശക്തികൾ അദൃശ്യമായി നിയന്ത്രിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ് രാജ്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ അടിമയാകുന്നത്.” ആമുഖം: ‘ചേരിചേരാ നയം‘ എന്ന ധാർമ്മിക മുഖംമൂടിക്ക് പിന്നിൽ, ശീതസമരകാല ഇന്ത്യ വിദേശ …
ചെ ഗുവേരയെ ഒറ്റിയത് അമേരിക്കൻ സി.ഐ.എ. മാത്രമാണോ? സ്വന്തം കൂട്ടാളികളും, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടികളും, ഒപ്പം വിപ്ലവത്തിന്റെ പാതയിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ അയച്ച ഭരണകൂടവും ആ വഞ്ചനയിൽ പങ്കാളികളായിരുന്നോ? കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടികളുമായുള്ള അകൽച്ചയും ക്യൂബ വിടലും ചെ യെ ഒറ്റിയത് ആരപ്പാ എന്ന ചോദ്യത്തിന് …