An esSENSE Global Publication
ഏഴാമത് ലിറ്റ്മസ് തിരുവനന്തപുരത്ത് എസ്സെൻസ് ഗ്ലോബലിന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ എല്ലാ വർഷവും നടത്തിവരുന്ന സ്വതന്ത്രചിന്തകരുടെ മഹാസമ്മേളനമായ ലിറ്റ്മസിന്റെ ഏഴാം എഡിഷൻ LITMUS’26 ഈ വർഷം ഒക്ടോബർ 20 (ചൊവ്വാഴ്ച) തിരുവനന്തപുരം നിശാഗന്ധി ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ നടക്കുന്നു. വ്യത്യസ്തമായ പരിപാടികളാണ് ഇത്തവണ ലിറ്റ്മസിൽ അരങ്ങേറുന്നത്. പ്രോഗ്രാം …
“വികസനത്തിന് പകരം ജാതി-മത വൈകാരികതകളെയും, ശാക്തീകരണത്തിന് പകരം ‘സൗജന്യങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ’ത്തെയും വലിച്ചെറിഞ്ഞ് ജനങ്ങളെ എക്കാലത്തും ഭരണകൂടത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന വെറും വോട്ട് ബാങ്കുകളാക്കി മാറ്റുകയാണ് രാഷ്ട്രീയക്കാർ ചെയ്തത്.” ആമുഖം: ഒരു ആധുനിക ജനാധിപത്യം പൗരൻ്റെ കഴിവിനും യോഗ്യതയ്ക്കുമാണോ അതോ അവൻ ജനിച്ചുവീണ ജാതി-മത …
ലോകത്ത് ആണവായുധം ഉപയോഗിച്ച ആദ്യത്തെയും അവസാനത്തെയും രാജ്യം അമേരിക്കയാണ്. അതിന്റെ പാപഭാരം ഒരിക്കലും ആ രാഷ്ട്രത്തെ വിട്ടുപോകുകയില്ല. ഹിരോഷിമയും നാഗസാക്കിയും ലോകത്തെ പഠിപ്പിച്ചത് സമാനമായ ആവർത്തനങ്ങൾ അനിവാര്യമായും ഒഴിവാക്കണമെന്നാണ്. എന്നാൽ, അതിന് വിരുദ്ധമായി ലോകം വീണ്ടും ഒരു ആണവദുരന്തത്തിന്റെ രുചി അറിയണമെന്ന് …
“സിസ്റ്റം അഴിമതി നിറഞ്ഞതാണെങ്കിൽ എത്ര വലിയ സത്യസന്ധനും അതിൽ വീണുപോകും; വ്യക്തികളുടെ ധാർമ്മികതയിലല്ല, മനുഷ്യരുടെ വിവേചനാധികാരം ഇല്ലാത്ത പഴുതടച്ച സുതാര്യമായ വ്യവസ്ഥിതികളിലാണ് പരിഹാരം.” ആമുഖം: ‘സത്യമേവ ജയതേ’ എന്ന് എഴുതിവെച്ച നാട്ടിൽ, കൈക്കൂലിയും അഴിമതിയും എങ്ങനെയാണ് പൗരൻ്റെ നിത്യജീവിതത്തിലെ സ്വാഭാവികമായ ഒരു …
If human beings everywhere want essentially the same good things in life, and if religions are supposed to teach people how to live good and moral lives, why is there …
“ലബോറട്ടറിക്കുള്ളിൽ വെളുത്ത കോട്ടിട്ട് ശാസ്ത്രം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നയാൾ പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ തികഞ്ഞ യാഥാസ്ഥിതികനാകുന്നു; പാശ്ചാത്യർക്ക് ശാസ്ത്രം ഒരു ജീവിതചര്യയായപ്പോൾ, നമുക്കത് കേവലം ഒരു ജോലി നേടാനുള്ള ഉപകരണം മാത്രമായി ചുരുങ്ങി.” ആമുഖം: ഭരണഘടന അനുശാസിക്കുന്ന ശാസ്ത്രബോധവും അന്വേഷണാത്മകതയും നമ്മുടെ അക്കാദമിക മുറികളിൽ വെച്ചുതന്നെ …
“സത്യം അറിയാവുന്ന ഒരു പൗരനെ മാത്രമല്ല ഏകാധിപതി ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭയപ്പെടുന്നത്. മറിച്ച്, തങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും സത്യം അറിയാമെന്നും തങ്ങൾ ഇനി ഒരിക്കലും ഒറ്റയ്ക്കല്ലെന്നും ലക്ഷക്കണക്കിന് പൗരന്മാർ തിരിച്ചറിയുന്നതിനെയാണ്.” ഏകാധിപത്യ ഭരണകൂടങ്ങൾ ഉണ്ടാവുന്നത് “അവർ കള്ളം പറയുകയാണെന്ന് നമുക്കറിയാം. അവർ കള്ളം പറയുകയാണെന്ന് …
“ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ മഹത്വം നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ ലഭിക്കുന്ന കയ്യടികളിലോ, സോഷ്യലിസ്റ്റ് മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലോ അല്ല. മറിച്ച്, രാജ്യസുരക്ഷയും സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയും ഉറപ്പാക്കുന്ന പ്രായോഗിക നയങ്ങളിലാണ് “ ആമുഖം: അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിലെ ആദർശധീരതയും ‘സമാധാന വചനങ്ങളും’ ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ അതിർത്തികൾ കാക്കാൻ പര്യാപ്തമാണോ? …
ഞാൻ ഒരു വടി എടുക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ചുറ്റും അളക്കുന്നു. കിട്ടുന്ന അളവിനെ “വടി ദൂരം” എന്ന് വിളിക്കുന്നു. എന്നിട്ട് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു ഇതാ, എൻ്റെ വടിക്ക് ഒരു വടി നീളമുണ്ടെന്ന് ഞാൻ എംപിരിക്കലായി തെളിയിച്ചു എന്ന് പറഞ്ഞാൽ എങ്ങനെ ഇരിക്കും? നിലവിൽ ലോകത്തിൽ …
“ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ പരമാധികാരം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് അതിർത്തികളിലൂടെ ശത്രുസൈന്യം ഇരച്ചുകയറുമ്പോൾ മാത്രമല്ല; ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ നയരൂപീകരണങ്ങളെയും ജനങ്ങളുടെ ചിന്തകളെയും വിദേശ ശക്തികൾ അദൃശ്യമായി നിയന്ത്രിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ് രാജ്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ അടിമയാകുന്നത്.” ആമുഖം: ‘ചേരിചേരാ നയം‘ എന്ന ധാർമ്മിക മുഖംമൂടിക്ക് പിന്നിൽ, ശീതസമരകാല ഇന്ത്യ വിദേശ …
ചെ ഗുവേരയെ ഒറ്റിയത് അമേരിക്കൻ സി.ഐ.എ. മാത്രമാണോ? സ്വന്തം കൂട്ടാളികളും, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടികളും, ഒപ്പം വിപ്ലവത്തിന്റെ പാതയിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ അയച്ച ഭരണകൂടവും ആ വഞ്ചനയിൽ പങ്കാളികളായിരുന്നോ? കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടികളുമായുള്ള അകൽച്ചയും ക്യൂബ വിടലും ചെ യെ ഒറ്റിയത് ആരപ്പാ എന്ന ചോദ്യത്തിന് …
“ഒരു നുണയെ മറ്റൊരു നുണകൊണ്ട് നേരിടുന്നത് ചരിത്രപരമായ നീതിയാകില്ല; ഇടതുപക്ഷത്തിൻ്റെ ‘സെലക്ടീവ് അംനേഷ്യ’യും വലതുപക്ഷത്തിൻ്റെ ‘ഹൈപ്പർ നാഷണലിസവും’ ഒരേ നാണയത്തിൻ്റെ രണ്ടു വശങ്ങൾ മാത്രമാണ്.” ആമുഖം: ഒരു ജനതയുടെ കൂട്ടായ ഓർമ്മകളെയും സ്വത്വത്തെയും മായ്ച്ചുകളഞ്ഞുകൊണ്ട് അവരുടെ ഭാവിയെത്തന്നെ തടവറയിലാക്കാൻ കഴിയുമോ? കൊളോണിയൽ …
“പണ്ട് ഒരു പ്രദേശത്തെ മോശം വിളവെടുപ്പ് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ കൂട്ടമരണത്തിനാണ് കാരണമായിരുന്നത്; എന്നാൽ ഇന്ന് ലോകത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത് പട്ടിണി കൊണ്ട് മരണം മുഖാമുഖം കാണുമ്പോഴും, മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് ജനങ്ങൾ സുരക്ഷിതരായിരിക്കുന്നത് എങ്ങനെയാണ്?” മനുഷ്യചരിത്രത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം കാലത്തും ഒരു മോശം വിളവെടുപ്പ് …
“ആശയപരമായ ശൂന്യത നേരിട്ട ഒരു പ്രസ്ഥാനം, തങ്ങളുടെ ബൗദ്ധിക മണ്ഡലം പൂർണ്ണമായും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകൾക്ക് ഔട്ട്സോഴ്സ് ചെയ്തു നൽകുകയായിരുന്നു. അധികാരം കോൺഗ്രസിനും, അക്കാദമിക നിയന്ത്രണം മാർക്സിസ്റ്റുകൾക്കും എന്നതായിരുന്നു അലിഖിതമായ ആ ഫൗസ്റ്റിയൻ കരാർ.” “ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിൻ്റെ ബൗദ്ധിക ചരിത്രത്തിലെ അധികമാരും കടന്നുചെല്ലാത്ത ഇരുണ്ട …
പണ്ട് ഒരു നാട്ടിൽ നല്ല മനുഷ്യർ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇത് നാട്ടുകാർ തന്നെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള കാര്യമാണ്. ആരോട് ചോദിച്ചാലും പറയും: “ഞാനോ? ഞാൻ വളരെ നല്ല മനുഷ്യനാണ്.” ഇത് കേട്ടാൽ സംശയിക്കേണ്ട കാര്യമില്ല. കാരണം സ്വന്തം നന്മയെക്കുറിച്ച് ഒരാൾ തന്നെ പറയുന്നതിൽക്കാൾ …
ധാർമികതയുടെ കുത്തക മതങ്ങൾക്കാണോ? മനുഷ്യൻ ജനിച്ചുവീഴുന്നത് എല്ലാ സദാചാര നിയമങ്ങളും പഠിച്ചുകൊണ്ടാണോ? അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ തമ്മിലുള്ള വിലക്കുകൾക്ക് പിന്നിലെ ജീവശാസ്ത്രപരമായ സത്യമെന്താണ്? ശരിയും തെറ്റും തിരിച്ചറിയാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ കഴിവ് എവിടെനിന്നാണ് ഉണ്ടായത്? മറ്റൊരാളുടെ വേദന കാണുമ്പോൾ തോന്നുന്ന അലിവ്, സഹായിക്കുന്നവരോടുള്ള നന്ദി, …