മതേതരത്വം: ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ജീവവായുവും ശാസ്ത്രബോധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും – ബഷീർ പേങ്ങാട്ടിരി എഴുതുന്നു

“മതേതരത്വത്തിന് പ്രായോഗിക തലത്തിൽ ലോകമെമ്പാടും ഒരൊറ്റ നിർവചനം ഇല്ലെങ്കിലും, അതിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾക്ക് മാറ്റമില്ല. മതത്തിന്റെ പേരിൽ ആരെയും വിവേചനം ചെയ്യാതിരിക്കുക, വിശ്വസിക്കാനും വിശ്വസിക്കാതിരിക്കാനുമുള്ള പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുക, ഭരണകൂടം നിഷ്പക്ഷമായി നിലകൊള്ളുക, എല്ലാറ്റിനുമുപരി മനുഷ്യന്റെ യുക്തിക്കും ശാസ്ത്രീയമായ അറിവിനും മുൻഗണന നൽകുക എന്നിവയാണ് ആ തത്വങ്ങൾ.”

എന്താണ് മതേതരത്വം?

മതേതരത്വം അഥവാ സെക്യുലറിസം (Secularism) എന്ന വാക്ക് ആധുനിക രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക വ്യവഹാരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുകയും, എന്നാൽ അതിനേക്കാളേറെ തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ആശയമാണ്. പലപ്പോഴും സങ്കുചിതമായ രാഷ്ട്രീയ താല്പര്യങ്ങൾക്കും, ബോധപൂർവമുള്ള വളച്ചൊടിക്കലുകൾക്കും ഈ ആശയം വിധേയമാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ യഥാർഥത്തിൽ എന്താണ് മതേതരത്വം? ഏറ്റവും ലളിതമായ അർഥത്തിൽ, ഭരണകൂടവും മതവും തമ്മിലുള്ള പൂർണ്ണമായ വിച്ഛേദനമാണ് മതേതരത്വം.

1851-ൽ ജോർജ് ജേക്കബ് ഹോളിഔക്ക് (George Jacob Holyoake) എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് സ്വതന്ത്ര ചിന്തകനാണ് സെക്യുലറിസം എന്ന പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. മതത്തെ പൂർണ്ണമായി ആക്രമിക്കുകയോ ഇല്ലാതാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ, ഈ ഭൗതിക ലോകത്തെ മനുഷ്യന്റെ ക്ഷേമത്തിൽ മാത്രം ഊന്നിയുള്ള ഒരു ധാർമ്മിക വ്യവസ്ഥ കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഇഹലോക ജീവിതത്തിലെ മനുഷ്യന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക്, മതപരമോ സാങ്കല്പികമോ ആയ ഇടപെടലുകളില്ലാതെ യുക്തിയിലൂന്നി പരിഹാരം കാണുക എന്ന വിശാലമായ അർഥത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഈ വാക്ക് രൂപപ്പെടുത്തിയത്.

ഭരണകൂടം മതത്തിൽ നിന്നും മതപരമായ നിയമങ്ങളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായി അകന്നുനിൽക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാതൽ. പൊതുവായ കാര്യങ്ങളിലും ഭരണനിർവഹണത്തിലും ഒരു മതത്തോടും പക്ഷപാതം കാണിക്കാതെ തികച്ചും നിഷ്പക്ഷമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ ഭരണകൂടത്തിന് കഴിയണം. ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം, ഒരു വ്യക്തിയുടെ വിശ്വാസം എന്തുതന്നെയായാലും—അതൊരു മതവിശ്വാസമാകാം, അല്ലെങ്കിൽ മതനിരാസവും കേവല യുക്തിചിന്തയുമാകാം—എല്ലാ പൗരന്മാരെയും നിയമത്തിന് മുന്നിൽ തുല്യരായി കാണുക എന്നതാണ്. മനുഷ്യൻ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട ഏതെങ്കിലും വിധിയുടെ തടവുകാരനല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം കർമ്മം കൊണ്ടും ചിന്ത കൊണ്ടും ജീവിതം രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിവുള്ള സ്വതന്ത്ര ജീവിയാണെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് മതേതരത്വത്തിന്റെ ദാർശനിക അടിത്തറ.

എന്തുകൊണ്ട് മതേതരത്വം അനിവാര്യമാകുന്നു?

ആഫ്രിക്കൻ സവന്നകളിൽ പരിണമിച്ചുണ്ടായ മനുഷ്യൻ ഇന്ന് ജീവിക്കുന്നത് സങ്കീർണ്ണമായ നഗരങ്ങളിലാണ്. ഗോത്രബോധങ്ങളിൽ നിന്ന് വിശ്വമാനവികതയിലേക്കുള്ള ഈ പ്രയാണത്തിൽ, പല മതങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരും ഒരു മതത്തിലും വിശ്വസിക്കാത്ത സ്വതന്ത്ര ചിന്തകരും ഒരേ സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറുന്നു. ഇവർക്കെല്ലാവർക്കും സമാധാനപരമായി, തങ്ങളുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം ഹനിക്കപ്പെടാതെ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാൻ മതത്തിന് അതീതമായ ഒരു പൊതു നിയമവ്യവസ്ഥ ആവശ്യമാണ്. ഒരു പ്രത്യേക മതം മാത്രം ഭരണത്തിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയാൽ, ആ മതത്തിൽ വിശ്വസിക്കാത്തവർക്ക് കടുത്ത വിവേചനം നേരിടേണ്ടി വരും.

ന്യൂനപക്ഷ മതവിഭാഗങ്ങൾക്കും, അതുപോലെതന്നെ മതത്തിൽ വിശ്വസിക്കാത്ത യുക്തിവാദികൾക്കും തങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങൾ അവിടെ നിഷേധിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. രാജാക്കന്മാരും പുരോഹിതരും ചേർന്ന് ഭരിച്ചിരുന്ന പൗരാണിക കാലത്തുനിന്നും, ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തിലേക്കുള്ള മനുഷ്യന്റെ വളർച്ച സാധ്യമായത് തന്നെ ഭരണകൂടത്തെ മതത്തിന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചതുകൊണ്ടാണ്. മതേതരത്വം നിലനിൽക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രമാണ് എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും ഭരണഘടനാപരമായ തുല്യ പരിഗണന ലഭിക്കുന്നത്. ഇത് കേവലം മതങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥയല്ല, മറിച്ച് മാനവികതയുടെയും ശാസ്ത്രബോധത്തിന്റെയും വിജയമാണ്.

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിവിധ മതേതര മാതൃകകൾ

മതേതരത്വം എന്ന അടിസ്ഥാന ആശയം സാർവത്രികമാണെങ്കിലും, ഓരോ രാജ്യത്തിന്റെയും ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പശ്ചാത്തലങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അത് നടപ്പിലാക്കുന്ന രീതികളിൽ പ്രകടമായ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്:

ഫ്രഞ്ച് മതേതരത്വം (ലെയ്‌സിറ്റി – Laïcité):

ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും കർശനവും വ്യക്തവുമായ മതേതര മാതൃകയാണിത്. ഭരണകൂടവും മതവും തമ്മിലുള്ള പൂർണ്ണമായ വേർപിരിയൽ ഇവിടെ കാണാം. സർക്കാർ ഒരു മതത്തിലും ഇടപെടുന്നില്ല, ഒന്നിലും ഔദ്യോഗികമായി ഭാഗവാക്കാകുന്നില്ല. മതപരമായ കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തികളുടെ തികച്ചും സ്വകാര്യമായ വിഷയമായി മാത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വിദ്യാലയങ്ങളിലോ മറ്റ് ഔദ്യോഗിക ഇടങ്ങളിലോ മതപരമായ ചിഹ്നങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത് കർശനമായി വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. മതസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നത് പോലെ തന്നെ ‘മതത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും’ ഇവിടെ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

അമേരിക്കൻ മതേതരത്വം:

ഫ്രഞ്ച് മാതൃകയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഭരണകൂടവും മതവും തമ്മിൽ കൃത്യമായ വേർപിരിയൽ ഉണ്ടെങ്കിലും മതപ്രകടനങ്ങൾക്ക് അമേരിക്കയിൽ വലിയ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ ആദ്യ ഭേദഗതി പ്രകാരം രാജ്യം ഒരു ഔദ്യോഗിക മതത്തെയും അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ വ്യക്തികൾക്ക് അവരുടെ വിശ്വാസം പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്നുമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളിൽ വിദ്യാർഥികളെക്കൊണ്ട് ഔദ്യോഗികമായി പ്രാർഥന നടത്തുന്നത് അവിടെ നിയമവിരുദ്ധമാണ്.

ഇന്ത്യൻ മതേതരത്വം:

പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ ഭരണകൂടവും മതവും തമ്മിലുള്ള പൂർണ്ണമായ വേർപിരിയലാണെങ്കിൽ, ഇന്ത്യയിൽ അത് ചരിത്രപരമായി ‘സർവ ധർമ്മ സമഭാവന’ (എല്ലാ മതങ്ങളോടും തുല്യ ബഹുമാനം) അല്ലെങ്കിൽ ‘തത്വനിഷ്ഠമായ അകലം’ (Principled distance) എന്ന രീതിയിലാണ് പ്രായോഗികമായി നിലനിൽക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യൻ മതേതരത്വവും ഏക സിവിൽകോഡും: ഒരു വൈരുധ്യവിചാരം

ഇന്ത്യൻ മതേതരത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളിയായി പലപ്പോഴും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത് വിവിധ മതവിഭാഗങ്ങൾക്കായി നിലനിൽക്കുന്ന വ്യത്യസ്ത വ്യക്തിനിയമങ്ങളാണ്. വിവാഹം, വിവാഹമോചനം, അനന്തരാവകാശം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ പൗരന്മാർക്ക് ഒരേ നിയമത്തിന് പകരം മതപരമായ നിയമങ്ങൾ ബാധകമാകുമ്പോൾ അവിടെ മതേതരത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വമായ ‘നിയമത്തിന് മുന്നിലെ തുല്യത’ ലംഘിക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 44-ാം അനുച്ഛേദം വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന ഏക സിവിൽകോഡ് (Uniform Civil Code) നടപ്പിലാക്കാത്തത് ഇന്ത്യൻ മതേതരത്വത്തിന്റെ ഒരു അപൂർണ്ണതയായാണ് സ്വതന്ത്ര ചിന്തകർ വിലയിരുത്തുന്നത്.

മതം ഒരു വ്യക്തിയുടെ തികച്ചും സ്വകാര്യമായ വിശ്വാസമാണെങ്കിൽ, ആ വിശ്വാസം പൗരന്റെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങളെ നിർണ്ണയിക്കാൻ പാടില്ല. നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ, പല വ്യക്തിനിയമങ്ങളും ലിംഗവിവേചനപരവും ആധുനിക നീതിബോധത്തിന് നിരക്കാത്തതുമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, സ്വത്തവകാശത്തിലും വിവാഹമോചനത്തിലും സ്ത്രീകൾ നേരിടുന്ന വിവേചനങ്ങൾ മതത്തിന്റെ മറവിൽ ന്യായീകരിക്കപ്പെടുന്നത് മതേതരമായ ഒരു ഭരണകൂടത്തിന് ഭൂഷണമല്ല. ഇവിടെയാണ് യഥാർഥ മതേതരത്വം ലക്ഷ്യമാക്കുന്ന ഏക സിവിൽകോഡിന്റെ പ്രസക്തി. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന മതേതരത്വം സജീവമാകണമെങ്കിൽ, സ്റ്റേറ്റ് മതങ്ങളിൽ നിന്ന് ‘തത്വനിഷ്ഠമായ അകലം’ പാലിക്കുക മാത്രമല്ല, എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും തുല്യനീതി ഉറപ്പാക്കുന്ന ഏകീകൃതമായ ഒരു നിയമവ്യവസ്ഥ നടപ്പിലാക്കുക കൂടി വേണം. അപ്പോൾ മാത്രമാണ് മതം വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസമായി ചുരുങ്ങുകയും മനുഷ്യന്റെ കർമ്മങ്ങൾ പൊതുനിയമത്തിന് വിധേയമാവുകയും ചെയ്യുകയുള്ളൂ.

ഇന്ത്യയിലെ സങ്കീർണ്ണമായ നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ മാത്രമല്ല, പൊതു ഇടങ്ങളിൽ മതം ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനത്തിലും മതേതരത്വം വലിയ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നുണ്ട്.

മതേതരത്വവും മതത്തിന്റെ അതിപ്രസരവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം

പൂർണ്ണമായും മതേതരമായ ഒരു രാഷ്ട്രം സൃഷ്ടിക്കാൻ മതവിശ്വാസങ്ങൾ തീർത്തും സ്വകാര്യമാകണം എന്ന ഫ്രഞ്ച് കാഴ്ചപ്പാട് ആധുനിക സമൂഹത്തിൽ ഏറെ ഗൗരവമായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടേണ്ട ഒന്നാണ്. മതത്തിന്റെ നിരന്തരമായ സ്വാധീനത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന് ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ മതപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം ഹനിക്കുന്നതായി തോന്നാം. എന്നാൽ പൊതു ഇടങ്ങളിലെ മതത്തിന്റെ അതിപ്രസരം പലപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വകാര്യതയിലേക്കും അവകാശങ്ങളിലേക്കുമുള്ള കടന്നുകയറ്റമായി മാറുന്നുണ്ട്.

ഉദാഹരണത്തിന്, ആരാധനാലയങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉച്ചഭാഷിണി ഉപയോഗിച്ച് പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക. പുലർച്ചെയും അർധരാത്രിയിലും ഉയർന്ന ഡെസിബെല്ലിൽ മുഴങ്ങുന്ന ഈ ശബ്ദങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വകാര്യതയിലേക്കും സമാധാനത്തിലേക്കുമുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണ്. ഈയൊരു ലളിതമായ യാഥാർഥ്യം പോലും തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കാത്ത വിധം മതം മനുഷ്യന്റെ യുക്തിബോധത്തെ മരവിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്വന്തം വിശ്വാസം മറ്റുള്ളവരുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുമ്പോഴോ, പരസ്യമായി പ്രദർശിപ്പിക്കുമ്പോഴോ മാത്രമാണ് അത് പൂർണ്ണമാകുന്നത് എന്ന ചിന്ത തീർത്തും യുക്തിരഹിതമാണ്. വിശ്വാസം എന്നത് പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോൾ, പലപ്പോഴും അത് ഒരുതരം ‘ശക്തിപ്രകടനത്തിനും’, സമൂഹത്തിലെ വർഗീയ ധ്രുവീകരണത്തിനും വഴിതെളിക്കുന്നു. അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ സാധാരണ മനുഷ്യർ മതത്തിന്റെ വികാസത്തിനായുള്ള കേവലം ‘കാവൽഭടന്മാർ’ ആയി മാറുന്നു എന്നതാണ് ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ അപകടം.

ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങൾക്ക് മതം വിലങ്ങുതടിയാകുമ്പോൾ

ഫ്രാൻസിന്റെ ദേശീയ മുദ്രാവാക്യമായി ലോകം ഏറ്റെടുത്ത ലിബർട്ടി, ഇക്വാളിറ്റി, ഫ്രറ്റേണിറ്റി എന്നിവയുടെ പൂർണ്ണ അർഥം ഉൾക്കൊള്ളാൻ പരമ്പരാഗത മതബോധങ്ങൾക്ക് ഇനിയും സാധിച്ചിട്ടില്ല:

ലിബർട്ടി (സ്വാതന്ത്ര്യം): ഭരണഘടന അനുശാസിക്കുന്ന ആധുനിക ശരിതെറ്റുകൾക്ക് പകരം, പ്രാകൃതമായ ശരിതെറ്റുകൾ സമൂഹത്തിൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണ്. എന്ത് കഴിക്കണം, എന്ത് ധരിക്കണം, ആരെ സ്നേഹിക്കണം എന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മേൽ മതം അതിരുകൾ തീർക്കുന്നു.

ഇക്വാളിറ്റി (സമത്വം): മനുഷ്യരെല്ലാവരും തുല്യരാണെന്നതാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കാതൽ. എന്നാൽ ഒട്ടുമിക്ക മതങ്ങളും മനുഷ്യരെ പല തട്ടുകളിലായാണ് കാണുന്നത്. സ്വന്തം മതം പുറത്തുകാണിക്കുന്നതിലൂടെയോ മതചിഹ്നങ്ങൾ ധരിക്കുന്നതിലൂടെയോ സമൂഹത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന വേർതിരിവുകൾ പൗരന്മാരുടെ തുല്യതയെ സാരമായി ബാധിക്കുന്നു.

ഫ്രറ്റേണിറ്റി (സാഹോദര്യം): എല്ലാ മനുഷ്യരുടെയും ഉന്നമനം എന്ന വിശാലമായ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്നും വ്യതിചലിച്ച്, സ്വന്തം വിശ്വാസപ്രമാണങ്ങൾ പങ്കിടുന്നവരുടെ മാത്രം ഉന്നമനം ലക്ഷ്യമാകുമ്പോൾ അവിടെ സാർവത്രിക സാഹോദര്യം തകരുന്നു.

പ്രാകൃത മതനിയമങ്ങളും ആധുനിക ധാർമ്മികതയും: ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ

മനുഷ്യന്റെ നീതിബോധവും ധാർമ്മികതയും കാലാനുസൃതമായി വികസിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നാൽ മതനിയമങ്ങൾ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപുള്ള ഗോത്രബോധത്തിൽ തറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ ഇത്തരം പ്രാകൃത നിയമങ്ങളും ആധുനിക മനുഷ്യന്റെ ധാർമ്മികതയും തമ്മിൽ നിരന്തരം സംഘർഷത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

ലൈംഗിക ന്യൂനപക്ഷങ്ങളോടുള്ള സമീപനം: ആധുനിക ശാസ്ത്രം ലൈംഗിക ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ (LGBTQ+) പ്രകൃതിസഹജമായ ഒന്നായി അംഗീകരിക്കുകയും, ആധുനിക നിയമവ്യവസ്ഥ അവർക്ക് തുല്യാവകാശങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ മിക്കവാറും എല്ലാ മതങ്ങളും സ്വവർഗാനുരാഗത്തെ കടുത്ത പാപമായാണ് കാണുന്നത്. പല മതനിയമങ്ങളും ഇത്തരം മനുഷ്യർക്ക് വധശിക്ഷയോ ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങളോ ആണ് വിധിക്കുന്നത്. ആധുനിക ധാർമ്മികത എത്രത്തോളം മുന്നോട്ട് പോയിരിക്കുന്നു എന്നും, മതത്തിന്റെ പ്രാകൃത നിയമങ്ങൾ എത്രത്തോളം മനുഷ്യവിരുദ്ധമാണെന്നും തെളിയിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണിത്.

വിശ്വാസമുപേക്ഷിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം (Apostasy): ഒരു വ്യക്തിക്ക് ഏതെങ്കിലും ഒരു ആശയം സ്വീകരിക്കാനും, അത് തെറ്റാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കാനുമുള്ള അവകാശം ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ശിലയാണ്. എന്നാൽ മതം ഈ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. മതത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്നത് വധശിക്ഷ അർഹിക്കുന്ന കുറ്റമായി ചില മതങ്ങൾ ഇന്നും കാണുന്നു.

ശാരീരികമായ അവകാശങ്ങളും ലിംഗവിവേചനവും: ആധുനിക ജനാധിപത്യം സ്ത്രീക്കും പുരുഷനും തുല്യ അവകാശങ്ങൾ ഉറപ്പുനൽകുന്നു. എന്നാൽ മതനിയമങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾ പുരുഷന്റെ പകുതി മാത്രം വിലയുള്ള രണ്ടാം കിട പൗരന്മാരാണ്. അനന്തരാവകാശ നിയമങ്ങളിൽ കാണുന്ന കടുത്ത വിവേചനം ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. കൂടാതെ, ആർത്തവത്തിന്റെ പേരിൽ സ്ത്രീകളെ അശുദ്ധരായി മാറ്റിനിർത്തുന്ന ആചാരങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെ അന്തസ്സിന് മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണ്.

അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യവും വിമർശനത്തിനുള്ള അവകാശവും

വിശ്വാസത്തെ ബഹുമാനിക്കുക എന്നാൽ മതത്തെ വിമർശനാതീതമായി കാണുക എന്നല്ല അർഥമാക്കുന്നത്. ഒരു ആശയത്തിനും ജനാധിപത്യത്തിൽ പ്രത്യേക പരിരക്ഷയോ ഇമ്മ്യൂണിറ്റിയോ ഇല്ല. ആശയങ്ങളെയും പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളെയും യുക്തിപൂർവം വിമർശിക്കാനും പരിഹസിക്കാനുമുള്ള അവകാശം (Right to Blasphemy) ജനാധിപത്യത്തിലെ ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്. വിമർശനങ്ങളെ ഭയക്കുന്ന ആശയങ്ങൾ ദുർബലമാണ്. മതനിയമങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ ചിന്താശേഷിക്ക് വിലങ്ങിടുമ്പോൾ, അതിനെതിരെ ശാസ്ത്രബോധവും യുക്തിചിന്തയും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുക എന്നതാണ് ഒരു പരിഷ്കൃത സമൂഹത്തിന്റെ ധർമ്മം.

കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ മതേതരത്വം നേരിടുന്ന സമകാലിക വെല്ലുവിളികൾ

നവോത്ഥാനത്തിന്റെയും പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും ഈറ്റില്ലമായിരുന്ന കേരളം എക്കാലത്തും ഇന്ത്യയ്ക്ക് മികച്ച ഒരു മതേതര മാതൃകയായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് കേരളീയ സമൂഹം മതേതരത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ ചില പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നുണ്ട്. സ്വതന്ത്ര ചിന്തയ്ക്കും ശാസ്ത്രബോധത്തിനും പകരം മതപരമായ സ്വത്വബോധം പൊതുസമൂഹത്തിൽ വലിയ തോതിൽ പിടിമുറുക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് നാം കാണുന്നത്. ഇതിന്റെ പ്രകടമായ ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

പൊതു ഇടങ്ങളിലെ മതവൽക്കരണം: കലാലയങ്ങളിലും പൊതു ഇടങ്ങളിലും മതചിഹ്നങ്ങൾ വെറുമൊരു വിശ്വാസപ്രകടനം എന്നതിലുപരി ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനമായി മാറുന്നു. വിദ്യാർഥികൾക്കിടയിൽ ശാസ്ത്രബോധം വളർത്തേണ്ട വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽപ്പോലും മതപരമായ വേർതിരിവുകൾ ബോധപൂർവം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. സ്‌കൂളുകളിൽ ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും ഒരേ വസ്ത്രം എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ കൊണ്ടുവന്ന ‘ജെൻഡർ ന്യൂട്രൽ യൂണിഫോം’ പോലെയുള്ള പുരോഗമന ആശയങ്ങൾക്കെതിരെ ഉയർന്നുവന്ന സംഘടിതമായ മതപ്രതിഷേധങ്ങൾ ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ്.

വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയവും പ്രീണനവും: ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയിൽ മതമേലധ്യക്ഷന്മാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന അമിതമായ സ്വാധീനം കേരളത്തിലെ മതേതരത്വത്തിന് വലിയ ഭീഷണിയാണ്. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ തങ്ങളുടെ വോട്ട് ബാങ്ക് ലക്ഷ്യമാക്കി മതവിഭാഗങ്ങളെ പ്രീണിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ അവിടെ യഥാർഥ മതേതരത്വം പരാജയപ്പെടുന്നു. ഭരണകൂടം മതത്തിൽ നിന്ന് പാലിക്കേണ്ട തത്വനിഷ്ഠമായ അകലം ഇവിടെ പൂർണ്ണമായും ലംഘിക്കപ്പെടുന്നു.

കപടശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുടെയും തിരിച്ചുവരവ്: മതവിശ്വാസങ്ങളോടൊപ്പം തന്നെ വാസ്തു, ജ്യോതിഷം തുടങ്ങിയ കപടശാസ്ത്രങ്ങളും കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ വലിയ തോതിൽ വീണ്ടും അംഗീകാരം നേടുന്നു. മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ പോലും ഇത്തരം അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്ക് വലിയ ഇടം നൽകുന്നു. പലപ്പോഴും ഇതിന് ഔദ്യോഗിക പരിവേഷം ലഭിക്കുന്നത് സമൂഹത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയ്ക്ക് മങ്ങലേൽപ്പിക്കുന്നു.

മനുഷ്യരെ ഒന്നിപ്പിക്കേണ്ട വിശാലമായ പൊതുബോധത്തിന് പകരം, മതപരമായ വർഗീയതയാണ് ഇന്ന് കേരളത്തിൽ പല കോണുകളിൽ നിന്നും ഉയർന്നുവരുന്നത്. ഇത്തരം പിന്തിരിപ്പൻ ആശയങ്ങൾക്ക് സമൂഹത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന സ്വീകാര്യത മതേതര മൂല്യങ്ങളുടെ തകർച്ചയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ വെല്ലുവിളികളെ മറികടക്കാൻ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത യുക്തിചിന്തയും ശാസ്ത്രബോധവും പുതിയ തലമുറയിൽ വളർത്തിയെടുക്കേണ്ടത് അത്യന്തം നിർബന്ധമാണ്.

മതമുക്തമായൊരു മാനവികതയിലേക്ക്

മതേതരത്വത്തിന് പ്രായോഗിക തലത്തിൽ ലോകമെമ്പാടും ഒരൊറ്റ നിർവചനം ഇല്ലെങ്കിലും, അതിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾക്ക് മാറ്റമില്ല. മതത്തിന്റെ പേരിൽ ആരെയും വിവേചനം ചെയ്യാതിരിക്കുക, വിശ്വസിക്കാനും വിശ്വസിക്കാതിരിക്കാനുമുള്ള പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുക, ഭരണകൂടം നിഷ്പക്ഷമായി നിലകൊള്ളുക, എല്ലാറ്റിനുമുപരി മനുഷ്യന്റെ യുക്തിക്കും ശാസ്ത്രീയമായ അറിവിനും മുൻഗണന നൽകുക എന്നിവയാണ് ആ തത്വങ്ങൾ. മനുഷ്യപരിണാമത്തിന്റെ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ, മനുഷ്യരെ ഒന്നിപ്പിച്ചു നിർത്താൻ ഗോത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയ കഥകളും നിയമങ്ങളുമാകാം ഇന്നത്തെ മതങ്ങൾ. എന്നാൽ ആധുനിക യുഗത്തിൽ അവ തികച്ചും അപ്രസക്തമാണ്.

പൊതുസമൂഹത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന മതങ്ങൾക്ക് കർശനമായ മതേതര നിയമങ്ങൾ ഒരു നിയന്ത്രണമായി തോന്നാമെങ്കിലും, അത് ഏതെങ്കിലും മതത്തോടുള്ള വിവേചനമല്ല, മറിച്ച് മാനവികതയെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നടപടികളാണ്. സ്വാർഥത വെടിഞ്ഞ് സഹിഷ്ണുതയും പരസ്പര ബഹുമാനവും വളർത്താൻ മതേതരത്വം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. മതത്തെ ഭരണകൂടത്തിൽ നിന്നും പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായി വേർപെടുത്തി, നീതിയും തുല്യതയും യുക്തിബോധവുമുള്ള ഒരു ആധുനിക സമൂഹം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ഭാവിയിലെങ്കിലും നമുക്ക് സാധിക്കട്ടെ എന്ന് പ്രത്യാശിക്കാം. അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുടെ ഇരുട്ടിൽ നിന്നും ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിലേക്ക് നടക്കാൻ മനുഷ്യന് മതേതരത്വം എന്ന വഴികാട്ടി കൂടിയേ തീരൂ.