“ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കല്ല” എന്ന് ജനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ – രാകേഷ് ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ എഴുതുന്നു

“സത്യം അറിയാവുന്ന ഒരു പൗരനെ മാത്രമല്ല ഏകാധിപതി ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭയപ്പെടുന്നത്. മറിച്ച്, തങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും സത്യം അറിയാമെന്നും തങ്ങൾ ഇനി ഒരിക്കലും ഒറ്റയ്ക്കല്ലെന്നും ലക്ഷക്കണക്കിന് പൗരന്മാർ തിരിച്ചറിയുന്നതിനെയാണ്.”

ഏകാധിപത്യ ഭരണകൂടങ്ങൾ ഉണ്ടാവുന്നത്

“അവർ കള്ളം പറയുകയാണെന്ന് നമുക്കറിയാം. അവർ കള്ളം പറയുകയാണെന്ന് അവർക്കും അറിയാം. അവർ കള്ളം പറയുകയാണെന്ന് നമുക്കറിയാമെന്ന് അവർക്കുമറിയാം. എന്നിട്ടും അവർ കള്ളം പറഞ്ഞുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.” – സോവിയറ്റ് കാലഘട്ടത്തിൽ അലക്സാണ്ടർ സോൾഷെനിറ്റ്സിൻ പറഞ്ഞതായി പറയപ്പെടുന്ന ഒരു ചൊല്ല്.

ഏകാധിപത്യ ഭരണകൂടങ്ങൾ തങ്ങൾ ഉപദ്രവിക്കുന്ന ജനങ്ങളുടെ എതിർപ്പിനെയും അതിജീവിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? തോക്കുകളും പട്ടാളക്കാരും ജയിലുകളും പോലീസും കൊണ്ട് മാത്രം ഒരു ഏകാധിപത്യം മുന്നോട്ടുപോകില്ല. ഇവയൊക്കെ അധികാരം പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള പുറംപൂച്ചുകൾ മാത്രമാണ്. അതിനേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊരു കാര്യമുണ്ട്: ‘തങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്കല്ല’ എന്ന സത്യം ജനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നത് തടയാനുള്ള ഭരണകൂടത്തിന്റെ കഴിവ്.

റിച്ചാർഡ് ആറ്റൻബറോയുടെ ഗാന്ധി സിനിമയിൽ ഒരു രംഗമുണ്ട്. അതിൽ ഗാന്ധി ഇങ്ങനെ പറയുന്നുണ്ട്: “അവസാനം നിങ്ങൾക്ക് ഇവിടെനിന്ന് മടങ്ങേണ്ടി വരും. കാരണം, മുപ്പത്തഞ്ചു കോടി ഇന്ത്യക്കാർ സഹകരിക്കില്ലെന്ന് തീരുമാനിച്ചാൽ വെറും ഒരു ലക്ഷം മാത്രം വരുന്ന ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് അവരെ ഭരിക്കാൻ കഴിയില്ല.”

ഒരു പൗരന് ഭരണകൂടത്തോട് വെറുപ്പ് തോന്നാം. ഒരു തൊഴിലാളിക്ക് അഴിമതിയോട് പ്രതിഷേധം തോന്നാം. ഒരു വിദ്യാർത്ഥിക്ക് അടിച്ചമർത്തലിനോട് എതിർപ്പ് തോന്നാം. ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ഉള്ളിൽ ഇതേ തോന്നലുണ്ടാകാം. എന്നാൽ താൻ ഒഴികെ ബാക്കിയെല്ലാവരും ഭരണകൂടത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുകയാണെന്നോ അല്ലെങ്കിൽ എതിർക്കാൻ ഭയപ്പെടുകയാണെന്നോ ഓരോരുത്തരും കരുതുകയാണെങ്കിൽ, ഒരു മാറ്റവും സംഭവിക്കില്ല. അതായത്, എതിർക്കുന്നവർക്ക് പരസ്പരം കാണാനോ തിരിച്ചറിയാനോ കഴിയാത്തതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരു ഭരണകൂടം വളരെ ശക്തമാണെന്ന് തോന്നും.

പൊളിറ്റിക്കൽ സയന്റിസ്റ്റുകൾ രണ്ട് തരത്തിലുള്ള അറിവുകളെ തമ്മിൽ വേർതിരിക്കുന്നുണ്ട്. ഒന്നാമത്തേത് ‘വ്യക്തിപരമായ അറിവ്’ (private knowledge) ആണ്. അതായത് ഒരാൾ മനസ്സിൽ വിശ്വസിക്കുന്നതും എന്നാൽ പുറത്തുപറയാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതുമായ കാര്യങ്ങൾ. രണ്ടാമത്തേത് ‘പൊതുവായ അറിവ്’ (common knowledge) ആണ്. ഇവിടെ ഒരു കാര്യം എല്ലാവർക്കും അറിയാം, അത് ബാക്കിയുള്ളവർക്കും അറിയാമെന്ന് ഓരോരുത്തർക്കും അറിയാം, അത് പരസ്പരം എല്ലാവർക്കും അറിയാമെന്ന കാര്യവും വ്യക്തമാണ്. ആളുകളുടെ മനസ്സിൽ സർക്കാരിനോട് വലിയ പ്രതിഷേധം (വ്യക്തിപരമായ അറിവ്) ഉണ്ടാകാം, എന്നാൽ അത് പരസ്പരം പങ്കുവെക്കപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ (പൊതുവായ അറിവ് ആയി മാറുന്നില്ലെങ്കിൽ) ആ ജനക്കൂട്ടത്തിന് ഒന്നും ചെയ്യാനാകില്ല. ജനങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ഈ ഒരു വലിയ അകലമാണ് ജനപ്രിയമല്ലാത്ത സർക്കാരുകളെപോലും അധികാരത്തിൽ നിലനിർത്തുന്നത്.

മൗനം തേടുന്ന ഏകാധിപത്യ സർക്കാരുകൾ

സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധനായ തിമൂർ കുരാൻ ഈ പ്രക്രിയയുടെ ഒരു വശത്തെ ‘Preference falsification‘ (തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ മുൻഗണനയോ അഭിപ്രായമോ മറച്ചുവെക്കൽ) എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. സ്വന്തം അഭിപ്രായം പുറത്തുപറഞ്ഞാൽ ശിക്ഷയോ സാമൂഹികമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളോ നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന ഭയം കാരണം, ആളുകൾ മനസ്സിൽ സർക്കാരിനെ എതിർക്കുമ്പോഴും പുറത്ത് അതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതായി അഭിനയിച്ചേക്കാം. ഇത് അപകടകരമായ ഒരു തെറ്റിദ്ധാരണ ഉണ്ടാക്കുന്നു: ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് അതൃപ്തിയുണ്ടാകാമെങ്കിലും, മറ്റുള്ളവരെല്ലാം സർക്കാരിനോട് വിശ്വസ്തതയുള്ളവരാണെന്ന് ഓരോരുത്തരും കരുതുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ പുറത്തുകാണുന്ന ശക്തി പ്രധാനമായും നിലനിൽക്കുന്നത് അതിനെ എതിർക്കുന്നവർക്ക് പരസ്പരം കാണാൻ കഴിയില്ല എന്നതുകൊണ്ടാണ്.

ഇത് എലിസബത്ത് നോയൽ-ന്യൂമാന്റെ ‘Spiral of silence‘ എന്ന ആശയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായത്തിന് ആളുകളുടെ പിന്തുണയില്ലെന്ന് കരുതുമ്പോൾ, മനുഷ്യർ മിണ്ടാതിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ അവർ മിണ്ടാതിരിക്കുന്നത് ആ അഭിപ്രായത്തിന് ഒട്ടും പിന്തുണയില്ലെന്ന് മറ്റുള്ളവർക്കും തോന്നിപ്പിക്കുകയും, കൂടുതൽ ആളുകളെ മൗനം പാലിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സെൻസർഷിപ്പ്, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, നിരീക്ഷണം, മാധ്യമങ്ങളുടെ മേലുള്ള നിയന്ത്രണം എന്നിവയിലൂടെ ഏകാധിപത്യ സർക്കാരുകൾക്ക് ഈ മൗനത്തെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ കഴിയും.

ഇതുകൊണ്ടാണ് ഏകാധിപത്യ ഭരണകൂടങ്ങൾ പൊതുസമ്മേളനങ്ങളെ ഭയപ്പെടുന്നത്. ഒരു പ്രതിഷേധ പ്രകടനം വെറുതെ ദേഷ്യം തീർക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്; അത് എല്ലാവർക്കും കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് പ്രക്ഷോഭകർക്കിടയിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് “ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കല്ല” എന്ന് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു. അയാൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാവരും ഇതേ കാര്യം തന്നെ മനസ്സിലാക്കുന്നു. അതുവരെ സ്വന്തം മനസ്സിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്ന അറിവ്, പെട്ടെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്ന പൊതുവായ അറിവായി മാറുന്നു. ജനക്കൂട്ടം തന്നെ ഒരു ആശയവിനിമയ ഉപാധിയായി മാറുകയും, എതിർക്കുന്നവരുടെ യഥാർത്ഥ എണ്ണം എത്രത്തോളമുണ്ടെന്ന് പുറത്തുകൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുന്നു.

ചൗഷസ്കു എന്ന ഏകാധിപതി

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു ഉദാഹരണം നടക്കുന്നത് റൊമാനിയയിൽ നിക്കോളെ ചൗഷസ്കുവിന്റെ ഏകാധിപത്യ ഭരണത്തിന്റെ അവസാന നാളുകളിലാണ്. 1989 ഡിസംബർ 21-ന്, ജനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും തന്റെ കൂടെയുണ്ടെന്ന് കാണിക്കാനും തിമിഷോറയിൽ തുടങ്ങിയ പ്രക്ഷോഭത്തെ തള്ളിപ്പറയാനുമായി ചൗഷസ്കു ബുക്കാറെസ്റ്റിൽ ഒരു വലിയ റാലി സംഘടിപ്പിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ, ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗത്തിന് പതിവുപോലെ കൈയടിക്കുകയും മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പെട്ടെന്ന് കാര്യങ്ങൾ മാറിമറിഞ്ഞു. ആ വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് ആരോ ഒരാൾ കൂവി. ആരാണ് ആ ആദ്യത്തെ എതിർപ്പ് ശബ്ദം ഉയർത്തിയതെന്ന് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല. എന്നാൽ ഒരാളുടെ ആ ധൈര്യം കണ്ട് തൊട്ടടുത്തയാളും, തുടർന്ന് മറ്റുള്ളവരും കൂവാൻ തുടങ്ങി. നിമിഷങ്ങൾക്കകം, എല്ലാവരും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു എന്ന ആ വ്യാജമായ അവസ്ഥ തകർന്നു വീണു; അത് കൂവലുകളും വിസിലുകളും “തിമിഷോറ!” എന്ന വിളികളുമായി മാറി. ചൗഷസ്കു എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് അറിയാതെ ബാൽക്കണിയിൽ പകച്ചു നിന്നുപോയി.

ആ നിമിഷത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ജനങ്ങൾ ഒരു ഏകാധിപതിയെ കൂവി എന്നതിൽ മാത്രമല്ല. അവർ പരസ്പരം തിരിച്ചറിഞ്ഞു (തങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്കല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി) എന്നതിലാണ്. വർഷങ്ങളായി പല റൊമാനിയക്കാർക്കും ഉള്ളിൽ ഈ ഭരണകൂടത്തോട് വെറുപ്പോ ഭയമോ ഉണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ മറ്റുള്ളവരെല്ലാം സർക്കാരിനോട് വിശ്വസ്തരാണെന്നോ അല്ലെങ്കിൽ എതിർക്കാൻ പേടിയുള്ളവരാണെന്നോ ആണ് അവർ കരുതിയിരുന്നത്. എന്നാൽ എല്ലാവരുടെയും മുന്നിൽ വെച്ച് ഒരാൾ കാണിച്ച ധൈര്യം, അതേ ദേഷ്യം മറ്റുള്ളവർക്കും ഉണ്ടെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി. അതുവരെ വ്യക്തിപരമായ അറിവായി ഉള്ളിലൊതുങ്ങിയിരുന്നത് പെട്ടെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്ന പൊതുവായ അറിവായി മാറി. ആളുകളെ നിശബ്ദരാക്കി നിർത്തിയിരുന്ന ഭയം പരസ്യമായി തകരാൻ തുടങ്ങി. അടുത്ത ദിവസം, വൻ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ബുക്കാറെസ്റ്റിനെ കീഴടക്കി, സൈന്യം പ്രക്ഷോഭകർക്കൊപ്പം ചേർന്നു, ചൗഷസ്കുവും ഭാര്യയും രക്ഷപെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഡിസംബർ 25-ന് അവരെ പിടിപ്പുകൂടുകയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു.

സെൻസർഷിപ്പ് നടപ്പിലാക്കുന്ന ഭരണകൂടങ്ങൾ

ചരിത്രം എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇതിന് ഇത്രയധികം പ്രാധാന്യമുള്ളതെന്ന് കാണിച്ചുതരുന്നുണ്ട്. കൊളോണിയൽ ഭരണങ്ങളുടെ വീഴ്ച, ഈസ്റ്റേൺ ബ്ലോക്കിന്റെ (കിഴക്കൻ യൂറോപ്യൻ കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങൾ) തകർച്ച, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലും നടന്ന മറ്റ് നിരവധി ഭരണമാറ്റങ്ങൾ എന്നിവയിലെല്ലാം ഈ ഒരു പ്രതിഭാസം കാണാം. എറിക്ക ചെനോവെത്തും മറ്റുള്ളവരും നടത്തിയ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്, വലിയ തോതിലുള്ള അഹിംസാത്മക പ്രതിഷേധങ്ങൾ പലപ്പോഴും അക്രമമാർഗ്ഗങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ വിജയം കണ്ടിട്ടുണ്ടെന്നാണ്. അഹിംസ എന്നത് ധാർമ്മികമായി മാത്രം മികച്ചതാണ് എന്നതല്ല ഇതിന്റെ കാരണം. അതിന് തന്ത്രപരമായ ഒരു വലിയ മേന്മകൂടിയുണ്ട്. ആളുകളെ വലിയ തോതിൽ പങ്കാളികളാക്കാൻ കഴിയുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. ജന പങ്കാളിത്തം ആവശ്യത്തിന് വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ, പൗരന്മാർക്ക് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ തടസ്സപ്പെടുത്താനും, അവരുടെ തന്നെ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഉള്ളവരെ പ്രക്ഷോഭകരുടെ ഭാഗത്തേക്ക് എത്തിക്കാനും സാധിക്കും. എന്നാൽ ഏകാധിപത്യ സർക്കാരുകളും പഴയകാല പോരാട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുകയും, പ്രതിഷേധങ്ങളെ തകർക്കാൻ കൂടുതൽ അത്യാധുനിക വഴികൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ഒരുമിച്ചുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങളെ ഒത്തുകൂടാൻ സഹായിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ ഏകാധിപത്യ സർക്കാരുകൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് സെൻസർ ചെയ്യുന്നത് (തടയുന്നത്) എന്ന് വ്യക്തമാക്കാൻ ഈ തത്വം സഹായിക്കുന്നു. ഗാരി കിംഗ്, ജെന്നിഫർ പാൻ, മാർഗരറ്റ് റോബർട്ട്സ് എന്നിവർ ചൈനയിലെ സെൻസർഷിപ്പിനെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ പഠനം കാണിക്കുന്നത്, സർക്കാരിനെ വിമർശിക്കുന്നതിനെയല്ല അവർ പ്രധാനമായും തടയുന്നത് എന്നാണ്. മറിച്ച്, ജനങ്ങൾക്ക് ഒത്തുചേരാനും റാലികളോ പ്രതിഷേധങ്ങളോ സംഘടിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന വിവരങ്ങളെയാണ് അവർ കൂടുതലായി സെൻസർ ചെയ്യുന്നത്. ഈ വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനമാണ്: ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു പരാതിയെ ഭരണകൂടത്തിന് സഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കാം; എന്നാൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഒരുമിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിന് വലിയൊരു ഭീഷണിയായി മാറുന്നു.

ഇതിനർത്ഥം സെൻസർഷിപ്പ് എന്നത് ആളുകൾ എന്ത് ചിന്തിക്കുന്നു എന്ന് നിയന്ത്രിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രമല്ല എന്നാണ്. ആളുകൾക്ക് പരസ്പരം അറിയാവുന്ന കാര്യങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കൂടിയുള്ളതാണത്. ഒറ്റപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ പരാതികൾ ഒരു ഭരണകൂടം ഒരുപക്ഷേ സഹിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ “നമ്മൾ എല്ലാവരും നാളെ ഒത്തുകൂടുന്നു” എന്നൊരു സന്ദേശം നൽകുന്ന സ്വാധീനം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. അത് വ്യക്തിപരമായ അതൃപ്തികളെ കൂട്ടിയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ടു വലിയൊരു ശക്തിയായി മാറുന്നു.

തങ്ങളുടെ തന്നെ തിരിച്ചറിവുകൾ

ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഈ പോരാട്ടത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഫോട്ടോകോപ്പിയർ, ടെലിഫോൺ, ഫാക്സ്, ഇന്റർനെറ്റ്, സോഷ്യൽ മീഡിയ എന്നിവ വിവരങ്ങൾക്ക് മേലുള്ള സർക്കാരുകളുടെ കുത്തകാവകാശത്തെ ക്രമേണ ദുർബലപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവർക്ക് എന്തറിയാം എന്ന് മനസ്സിലാക്കാനും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാനും ഇവ പൗരന്മാരെ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഏകാധിപത്യ സർക്കാരുകളും ഇതിനനുസരിച്ച് മാറി ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. സെൻസർഷിപ്പ്, നിരീക്ഷണം, നെറ്റ്‌വർക്ക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ, ആളുകൾ ഒത്തുചേരുന്നത് തടയാനായി വിവരങ്ങൾ നീക്കംചെയ്യൽ എന്നിവയിലൂടെ അവർ ഈ മാറ്റങ്ങളെ നേരിടുന്നു.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഈ പോരാട്ടം സർക്കാരുകളും പ്രക്ഷോഭകരും തമ്മിൽ മാത്രമുള്ളതല്ല. ഇത് വിവരങ്ങൾ അറിയുന്നതിനും ഒരുമിച്ച് സംഘടിക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടമാണ്. പൗരന്മാർ ഓരോരുത്തരും വ്യക്തിപരമായി അതൃപ്തിയുള്ളവരായിരിക്കണം, എന്നാൽ കൂട്ടത്തിൽ കൂടാതെ ഒറ്റപ്പെട്ടുനിൽക്കണം എന്നാണ് ഏകാധിപതികൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. തങ്ങളുടെ അമർഷം പങ്കുവെക്കുന്ന എത്രയോ ആളുകൾ ചുറ്റുമുണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാതെ, ആളുകൾ സ്വകാര്യമായി മാത്രം പരാതിപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കണമെന്ന് അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇതിന് നേരെ വിപരീതമായ കാര്യമാണ് ഏകാധിപത്യ ഭരണകൂടത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി: ഒരാൾ തന്നെപ്പോലെ ചിന്തിക്കുന്ന മറ്റൊരാളെ കണ്ടെത്തുന്നു; തുടർന്ന് വേറൊരാൾ കൂടി ഒപ്പം ചേരുന്നു; ഒടുവിൽ തങ്ങളുടെ അതൃപ്തി അപാരമായ രീതിയിൽ എല്ലാവരിലും ഉള്ളതാണെന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ തിരിച്ചറിയുന്നു. പുറമെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഒരു പ്രക്ഷോഭമായി തോന്നുന്നത്, ഒരുപക്ഷേ വർഷങ്ങളായി മനസ്സിന്റെ ഉള്ളിൽ അടക്കിവച്ച വികാരങ്ങളാവാം. ആളുകളുടെ വിശ്വാസത്തിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന ഒരു മാറ്റമല്ല അത്. മറിച്ച്, മറ്റുള്ളവരെല്ലാം എന്താണ് വിശ്വസിക്കുന്നത് എന്ന് അവർ ഒടുവിൽ തിരിച്ചറിയുന്നു എന്നത് മാത്രമാണ് അവിടുത്തെ മാറ്റം.

അതാണ് ഏകാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ ബലഹീനത. ഭരണകൂടത്തിന് വ്യക്തികളെ ജയിലിലടയ്ക്കാം, പത്രങ്ങൾ സെൻസർ ചെയ്യാം, ടെലിവിഷൻ വാർത്തകളിൽ കൃത്രിമം കാണിക്കാം, സോഷ്യൽ മീഡിയ നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യാം. എന്നാൽ പൗരന്മാർ മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ അത് ദുർബലമാകാൻ തുടങ്ങുന്നു: ഞാൻ ഭരണകൂടത്തെ എതിർക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവരും അതിനെ എതിർക്കുന്നുണ്ട്, ഈ എതിർപ്പ് ഞങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും പൊതുവായുള്ളതാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും അറിയാം.

അതുകൊണ്ട്, സത്യം അറിയാവുന്ന ഒരു പൗരനെ മാത്രമല്ല ഏകാധിപതി ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭയപ്പെടുന്നത്. മറിച്ച്, തങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും സത്യം അറിയാമെന്നും തങ്ങൾ ഇനി ഒരിക്കലും ഒറ്റയ്ക്കല്ലെന്നും ലക്ഷക്കണക്കിന് പൗരന്മാർ തിരിച്ചറിയുന്നതിനെയാണ്.

Reference- When everyone knows that everyone knows: Common knowledge and the mysteries of money, power, and everyday life – Steven Pinker