ക്യാപിറ്റലിസത്തിന്റെ രഹസ്യം: എന്തുകൊണ്ട് വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ പിന്നിലാകുന്നു? – രാകേഷ് ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ

“പാവപ്പെട്ടവർ ദരിദ്രരായി തുടരുന്നത് അവരുടെ കൈവശം സമ്പത്തില്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് കൈവശമുള്ള സ്വത്തിനെ മൂലധനമാക്കി മാറ്റാനുള്ള നിയമപരമായ വഴിയില്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ്.”

ഹെർണാണ്ടോ ഡി സോട്ടോയുടെ വീക്ഷണം 

പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ സമ്പത്തുണ്ടാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ക്യാപിറ്റലിസം വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ അതുപോലെ വിജയിക്കാത്തത് എന്തു കൊണ്ടാണ്?

 ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്ന ഈ ഗൗരവകരമായ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം പ്രശസ്ത സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഹെർണാണ്ടോ ഡി സോട്ടോ തന്റെ ‘ദ മിസ്റ്ററി ഓഫ് ക്യാപിറ്റൽ’ (The Mystery of Capital) എന്ന പുസ്തകത്തിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഹെയ്തി, പെറു, ഈജിപ്ത്, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ വർഷങ്ങളോളം നടത്തിയ ആഴത്തിലുള്ള പഠനങ്ങൾക്കൊടുവിൽ ഡി സോട്ടോ ഒരു സുപ്രധാന സത്യം കണ്ടെത്തി: ഈ രാജ്യങ്ങളിലെ പാവപ്പെട്ടവർ പാവപ്പെട്ടവരായി തുടരുന്നത് അവരുടെ കൈവശം സ്വത്തുക്കളില്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല; മറിച്ച്, ആ സ്വത്തുക്കൾക്ക് ഔദ്യോഗികമായ നിയമസാധുതയോ (Legal recognition) രേഖകളോ ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ്. ഇതിൽ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് ഇന്ത്യക്ക് ബാധകമാകുക എന്നതായിരുന്നു എന്റെ അന്വേഷണം.

അദ്ദേഹം പറയുന്ന പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

അദൃശ്യമായ സ്വത്തുക്കൾ: പാവപ്പെട്ടവർക്കും വീടുകളും കടകളും ഭൂമിയും ബിസിനസ്സുകളുമൊക്കെയുണ്ട്. പക്ഷേ, ഇവയൊന്നും ഔദ്യോഗികമായ രേഖകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.

മൂലധനത്തിന്റെ കുറവ്: നിയമപരമായ രേഖകളില്ലാത്തതിനാൽ ഈ സ്വത്തുക്കളെ ‘മൂലധനം’ (Capital) ആയി മാറ്റാൻ അവർക്ക് കഴിയില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, വീടിന്റെ ആധാരം കൈവശമില്ലാത്ത ഒരാൾക്ക് അത് ബാങ്കിൽ പണയപ്പെടുത്തി ലോൺ എടുക്കാനോ ബിസിനസ് വളർത്താനോ കഴിയില്ല.

അടിസ്ഥാന തത്വം: കൈവശമുള്ള വസ്തുക്കളെ വെറും സാധനങ്ങളിൽ നിന്നും സാമ്പത്തിക മൂല്യമുള്ള ‘മൂലധനമായി’ മാറ്റുന്നത് കൃത്യമായ സ്വത്തവകാശ നിയമങ്ങളാണ് (Property Rights).

ചുരുക്കത്തിൽ, നിയമപരമായ ഉടമസ്ഥാവകാശം ഇല്ലാത്തതിനാൽ ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങളിലെ കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ സ്വത്തുക്കൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ കഴിയാതെ പോവുകയാണ്.

വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ആളുകൾ വീടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു, ചെറുകിട കച്ചവടങ്ങൾ നടത്തുന്നു, ലാഭമുണ്ടാക്കുകയും നിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിട്ടും ദാരിദ്ര്യം നിലനിൽക്കുന്നു. ഇതിനർത്ഥം അവിടുത്തെ ആളുകൾ മടിയന്മാരാണെന്നോ, അവർക്ക് ബിസിനസ്സിൽ താല്പര്യമില്ലെന്നോ അല്ല. മറിച്ച്, സമ്പത്തുണ്ടാക്കുന്നതിന് തടസ്സമായി നിൽക്കുന്ന ചില ഘടനാപരമായ പ്രശ്നങ്ങളാണ് ഇതിന് കാരണം. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇവിടെ കുറവുള്ളത്, ഉടമസ്ഥാവകാശം നിയമപരമായി രേഖപ്പെടുത്താനും ആ സ്വത്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് കൂടുതൽ നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക നിയമസംവിധാനമാണ്.

ഈ ആശയത്തെ ലളിതമായി ഇങ്ങനെ വിവരിക്കാം:

സ്വത്തും മൂലധനവും (Assets vs Capital): നിങ്ങളുടെ കൈവശമുള്ള സാധനങ്ങളെയാണ് സ്വത്ത് (Assets) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. എന്നാൽ കൂടുതൽ മൂല്യം ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന സ്വത്തിനെയാണ് മൂലധനം (Capital) എന്ന് പറയുന്നത്.

ഉദാഹരണത്തിന് വീട് എന്നത് താമസിക്കാനുള്ള ഇടം മാത്രമാണ്. എന്നാൽ നിയമപരമായ ആധാരമുള്ള ഒരു വീട് ഉപയോഗിച്ച് നിങ്ങൾക്ക് ബാങ്ക് ലോൺ എടുക്കാം, നിക്ഷേപങ്ങൾ ആകർഷിക്കാം അല്ലെങ്കിൽ എളുപ്പത്തിൽ വിൽക്കാം.

മൃതമായ മൂലധനം (Dead capital): കൈവശം വീടും ഭൂമിയും ഉണ്ടെങ്കിലും അതിന് കൃത്യമായ നിയമരേഖകൾ ഇല്ലെങ്കിൽ, അതിനെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഡി സോട്ടോ ഇതിനെ ‘മൃതമായ മൂലധനം’ (Dead capital) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ കോടിക്കണക്കിന് രൂപ വിലമതിക്കുന്ന വീടുകളും ഭൂമിയും നിയമപരമായ രേഖകളില്ലാത്തതിനാൽ വെറുതെ കിടക്കുകയാണ്. ഈ ‘മൃതമായ മൂലധനത്തെ’ ജീവസ്സുറ്റതാക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ ആ രാജ്യങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തിക പുരോഗതി നേടാൻ കഴിയൂ.

ഇരുപത്താറ് വർഷം മുമ്പ് ഈ പുസ്‌തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന സമയം ഹെയ്തിയിൽ (Haiti), രേഖകളില്ലാത്ത ഗ്രാമീണ-നഗര സ്വത്തുക്കളുടെ ആകെ മൂല്യം ഏകദേശം 5.2 ബില്യൺ ഡോളറാണ്. ഈ തുകയുടെ വലിപ്പം മനസ്സിലാക്കാൻ താഴെ പറയുന്നവയുമായി ഒന്ന് താരതമ്യം ചെയ്യാം:

ഹെയ്തിയിൽ നിയമപരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന എല്ലാ കമ്പനികളുടെയും ആകെ ആസ്തിയുടെ നാല് ഇരട്ടിയാണിത്.

ഗവൺമെന്റിന്റെ കൈവശമുള്ള എല്ലാ സ്വത്തുക്കളുടെയും മൂല്യത്തിന്റെ ഒൻപത് ഇരട്ടിയാണിത്.
1995 വരെയുള്ള ഹെയ്തിയുടെ ചരിത്രത്തിൽ വന്നിട്ടുള്ള ആകെ വിദേശ നിക്ഷേപത്തിന്റെ (Foreign Direct Investment) 158 ഇരട്ടിയാണിത്.

ചുരുക്കത്തിൽ, പുറത്തുനിന്നുള്ള സഹായത്തേക്കാൾ എത്രയോ വലിയ സമ്പത്ത് ആ രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ മൃതമായ മൂലധനമായി ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നുണ്ട് എന്നാണ് ഇത് കാണിക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യയിൽ വീടുകൾക്കോ, ഭൂമിക്കോ, ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾക്കോ, സമ്പാദ്യത്തിനോ ഒന്നും ഒരു കുറവുമില്ല. മുംബൈയിലെ ധാരാവി, ഡൽഹിയിലെ സീലംപൂർ, ബാംഗ്ലൂരിലെ ഇജിപുര, കൊൽക്കത്തയിലെ ബസ്തീകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ദശലക്ഷക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങൾ 5 ലക്ഷം മുതൽ 25 ലക്ഷം രൂപ വരെ വിലമതിക്കുന്ന പാകപ്പെടുത്തിയ ഇഷ്ടിക വീടുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ നിയമപരമായി നോക്കിയാൽ, ഈ ഭൂമി പലപ്പോഴും സർക്കാർ വകയോ, റെയിൽവേയുടേതോ അല്ലെങ്കിൽ നഗരസഭയുടേതോ ആയിരിക്കും. അവിടെ താമസിക്കുന്നവർക്ക് ആ വസ്തുവിന്മേൽ ഔദ്യോഗികമായ ഉടമസ്ഥാവകാശ രേഖകളില്ല. വൈദ്യുതി ബില്ലോ റേഷൻ കാർഡോ മാത്രമാണ് അവരുടെ ഏക തെളിവ്.

ഇതു മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

• ലോൺ ലഭിക്കില്ല: ആധാരം ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഈ വീടുകൾ ബാങ്കിൽ പണയപ്പെടുത്തി ലോൺ എടുക്കാൻ കഴിയില്ല.
• ബിസിനസ് വളർത്താൻ കഴിയില്ല: സ്വന്തം വീട് ഒരു ജാമ്യവസ്തുവായി ഉപയോഗിച്ച് ബിസിനസ് വിപുലീകരിക്കാൻ ഇവർക്ക് സാധിക്കില്ല.
• കൈമാറ്റം പ്രയാസകരമാണ്: ഈ വീടുകൾ നിയമപരമായി വിൽക്കുന്നതിനും തടസ്സങ്ങളുണ്ട്.
• ഒഴിപ്പിക്കൽ ഭീതി: എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ഒഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടേക്കാം എന്ന പേടി ഇവർക്ക് എപ്പോഴുമുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ, 15 ലക്ഷം രൂപ വിലയുള്ള ഒരു വീട് അവർക്ക് താമസിക്കാനുള്ള ഒരു കൂര മാത്രമായി മാറുന്നു; മറിച്ച് അതൊരു മൂലധനമായി മാറുന്നില്ല. ഈ വസ്തുവകകൾ സർവ്വേ നടത്തി, ഉടമസ്ഥാവകാശം കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി നിയമപരമായ അംഗീകാരം നൽകിയാൽ, ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ ഔദ്യോഗിക വായ്പകൾ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് ഒഴുകാൻ അത് വഴിയൊരുക്കും.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഗവൺമെന്റുകൾ ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാത്തത്?

നയരൂപീകരണം നടത്തുന്നവർ പലപ്പോഴും അനൗദ്യോഗിക മേഖലയെ (Informal sector) തെറ്റായ രീതിയിലാണ് മനസ്സിലാക്കുന്നത്. മുകളിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ചപ്പാടിൽ അവർ കാണുന്നത് ചേരികൾ എന്നത് വെറും നിയമവിരുദ്ധമായ താമസസ്ഥലങ്ങൾ മാത്രമായാണ്. അവർക്ക് തെരുവ് കച്ചവടക്കാർ കുറ്റവാളികളും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്ത ബിസിനസ്സുകൾ നികുതി വെട്ടിക്കുന്നവരാണ്.

എന്നാൽ താഴെത്തട്ടിലുള്ള സാധാരണക്കാരുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ, നിയമപരമായ കാര്യങ്ങൾ അത്ര എളുപ്പമല്ല.

നിയമത്തിന്റെ വഴി സ്വീകരിക്കുന്നത് അവർ ഒഴിവാക്കാൻ കാരണങ്ങൾ ഇവയാണ്:

• അമിത കാലതാമസം: ഒരു വസ്തു രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് കിട്ടാൻ വർഷങ്ങൾ കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുന്നു.
• നൂലാമാലകൾ: ഇതിനായി ഡസൻ കണക്കിന് നടപടിക്രമങ്ങൾ (Steps) പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
• കൂടിയ ചിലവ്: വക്കീൽ ഫീസും മറ്റ് നിയമപരമായ ചിലവുകളും താങ്ങാൻ കഴിയുന്നതിലും അധികമാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ, നിവൃത്തികേട് കൊണ്ടാണ് സാധാരണക്കാർ നിയമത്തിന് പുറത്ത് നിൽക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നത്. അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ, നിലവിലുള്ള നിയമസംവിധാനം പാവപ്പെട്ടവരെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയുടെ പുറത്ത് നിർത്തുന്ന രീതിയിലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും ഭൂമി സംബന്ധമായ രേഖകൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതും, വെറും കടലാസുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതുമാണ്. പലയിടത്തും ഭൂമിയുടെ അതിരുകൾ വ്യക്തമല്ല, പല അവകാശവാദങ്ങൾ ഒരേ ഭൂമിക്ക് മേൽ ഉണ്ടാകാറുമുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഫലമായി ഇന്ത്യയിലെ സിവിൽ കോടതി കേസുകളിൽ 60–70 ശതമാനവും ഭൂമി തർക്കങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. കർഷകർക്ക് തങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം തെളിയിക്കാൻ സാധിക്കാത്തതിനാൽ ബാങ്ക് ലോണുകൾ ലഭിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നു.

ഇവർ ബ്ലേഡ് പലിശക്കാരെ ആശ്രയിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു. ജലസേചനത്തിനോ മറ്റ് വികസനങ്ങൾക്കോ വേണ്ടി പണം നിക്ഷേപിക്കാൻ അവർ ഭയപ്പെടുന്നു. അത് മൂലം 20–30 ലക്ഷം രൂപ വിലമതിക്കുന്ന ഭൂമി പോലും കൃത്യമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ കഴിയാതെ പോകുന്നു.

ഇന്ത്യയിൽ ഒരു ചെറിയ കടയോ ബിസിനസ്സോ നിയമപരമാക്കണമെങ്കിൽ ട്രേഡ് ലൈസൻസ്, GST രജിസ്‌ട്രേഷൻ, ഷോപ്പ് ആൻഡ് എസ്റ്റാബ്ലിഷ്‌മെന്റ് ലൈസൻസ്, നഗരസഭയുടെ അനുമതികൾ തുടങ്ങി ഒട്ടേറെ കടമ്പകളുണ്ട്. ഒരു ചായക്കടയ്ക്കോ തയ്യൽക്കടയ്ക്കോ ഇതെല്ലാം നേടിയെടുക്കുക എന്നത് അസാധ്യമാണ്. ഇതിന്റെ ഫലമായി മിക്ക ബിസിനസ്സുകളും അനൗദ്യോഗികമായി (Informally) പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അവർക്ക് ബാങ്ക് വായ്പകളോ സർക്കാർ ആനുകൂല്യങ്ങളോ ലഭിക്കില്ല. ബിസിനസ്സ് വലുതാക്കാൻ സാധിക്കാത്ത ഇവർ പോലീസിന്റെയും മറ്റും പീഡനങ്ങൾക്ക് ഇരയാകുന്നു.

ഉദാഹരണത്തിന്, ദിവസം 2,000 രൂപ വരുമാനമുള്ള ഒരു തെരുവ് കച്ചവടക്കാരന് കയ്യിൽ പണമുണ്ടാകാം, പക്ഷേ രേഖകളില്ല. അതിനാൽ ബാങ്കുകൾ ലോൺ നൽകില്ല. പകരം, ഇവർ മാസം 3–5% വരെ ഉയർന്ന പലിശയ്ക്ക് പുറത്തുനിന്ന് പണം കടം വാങ്ങേണ്ടി വരുന്നു.

ഇന്ത്യൻ വീടുകളിൽ വൻതോതിൽ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളും പണവും സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഈ സമ്പത്ത് ഉൽപ്പാദനപരമായ രീതിയിൽ വിപണിയിൽ വിനിമയം (Circulate) ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല. ഫലത്തിൽ, ഇത് ‘മൃതമൂലധനമായി’ (Dead Capital) മാറുകയും പുതിയ നിക്ഷേപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നതിന് തടസ്സമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. വ്യക്തിഗത തലത്തിൽ ആളുകൾക്ക് മികച്ച രീതിയിൽ സമ്പാദ്യങ്ങൾ (Savings) ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവ രാജ്യത്തിന്റെ മൂലധന രൂപീകരണത്തിലേക്കോ (Capital formation) സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിലേക്കോ എത്തുന്നില്ല എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന പരിമിതി.

പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കയും ഇന്നത്തെ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെ കലുഷിതമായിരുന്നു. അനധികൃതമായി ഭൂമി കൈവശപ്പെടുത്തിയവർ (Squatters), നിയമപരമായ രേഖകളില്ലാത്ത അവകാശവാദങ്ങൾ, നിയമവിരുദ്ധമായ കുടിയേറ്റങ്ങൾ, ഭൂമി തർക്കങ്ങൾ എന്നിവ അവിടെയും സാധാരണമായിരുന്നു.

കാലക്രമേണ അമേരിക്ക ചെയ്തത് ഇവയാണ്:

• നിയമങ്ങൾ ലളിതമാക്കി: സങ്കീർണ്ണമായ സ്വത്തവകാശ നിയമങ്ങൾ അവർ ലളിതമാക്കി മാറ്റി.
• അനൗദ്യോഗിക അവകാശങ്ങളെ അംഗീകരിച്ചു: നിലവിൽ ആളുകൾ കൈവശം വെച്ചിരുന്ന ഭൂമിക്ക് നിയമപരമായ അംഗീകാരം നൽകി.
• പൊതു രജിസ്ട്രികൾ സ്ഥാപിച്ചു: ഭൂമി ഇടപാടുകൾ രേഖപ്പെടുത്താൻ വ്യക്തമായ സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.
• സാധാരണക്കാരെ നിയമവ്യവസ്ഥയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു: കുടിയേറ്റക്കാരെ നിയമത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കി മാറ്റുന്നതിൽ അവർ വിജയിച്ചു.

അമേരിക്ക തുടക്കം മുതലേ മികച്ച നിയമ സംവിധാനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് രാഷ്ട്രീയമായ വിട്ടുവീഴ്ചകളിലൂടെയും പരിഷ്കാരങ്ങളിലൂടെയും അത്തരം സ്ഥാപനങ്ങളെ അവർ കെട്ടിപ്പടുക്കുകയായിരുന്നു. അന്നത്തെ അമേരിക്കയുടെ അവസ്ഥയിലാണ് പല വികസ്വര രാജ്യങ്ങളും ഇന്ന് നിൽക്കുന്നത്.

പ്രശ്നം നിയമങ്ങളുടെ കുറവല്ല മറിച്ച് നിയമങ്ങൾ ഒരു പരിധിയിൽ അധികമാകുന്നതാണ്. അമിതമായ സങ്കീർണ്ണതയുള്ള നിയമസംവിധാനങ്ങൾ സാധാരണക്കാരെ പുറംതള്ളുകയും, ഉന്നതരെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് അഴിമതി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. സ്വത്ത് രജിസ്‌ട്രേഷൻ എന്നത് വളരെയധികം സമയമെടുക്കുന്നതും, ചിലവേറിയതും, വക്കീൽമാരെ പൂർണ്ണമായും ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരുന്നതുമായ ഒരു പ്രക്രിയയായി മാറുന്നു. നിയമത്തിന്റെ വഴിയിലേക്ക് വരുന്നത് പ്രായോഗികമല്ലാത്തതിനാൽ പാവപ്പെട്ടവർ ഈ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പുറത്ത് നിൽക്കാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്നു.

ഇന്ത്യയിൽ സ്വത്ത് രജിസ്‌ട്രേഷന് സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി, ഒന്നിലധികം ഓഫീസുകൾ കയറിയിറങ്ങുക, കാലതാമസം, കൈക്കൂലി, അവ്യക്തമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ എന്നിവ നേരിടേണ്ടി വരുന്നു. ഒരു ഭൂമി തർക്കം കോടതിയിലെത്തിയാൽ അത് തീരാൻ 10 മുതൽ 20 വർഷം വരെ എടുത്തേക്കാം. അതിനാൽ ആളുകൾ അനൗദ്യോഗിക കരാറുകൾ, പവർ ഓഫ് അറ്റോർണി (Power of Attorney) വഴിയുള്ള വിൽപ്പന, പണമിടപാടുകൾ (Cash transactions) എന്നിവ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.

ചാരിറ്റിക്ക് പകരം നിയമപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങളാണ് (Legal reform) വേണ്ടതെന്നാണ് ഡി സോട്ടോ പറയുന്നത്. സഹായ പദ്ധതികൾക്ക് (Aid programs) പകരം വ്യക്തമായ സ്വത്തവകാശ നിയമങ്ങളാണ് (Property rights) വേണ്ടത്. അതോടൊപ്പം, അനൗദ്യോഗിക മേഖലകളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിന് പകരം അവയെ ഔദ്യോഗിക സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി സംയോജിപ്പിക്കുകയും വേണം.

എങ്കിലും, വസ്തുവിന്റെ ആധാരം കൈവശമുണ്ടായതുകൊണ്ട് മാത്രം ബാങ്ക് ലോൺ ലഭിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പില്ല. പാവപ്പെട്ടവർക്ക് വായ്പ നൽകാൻ ബാങ്കുകൾ ഇപ്പോഴും വിമുഖത കാണിച്ചേക്കാം. ഇതിൽ സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ഘടകങ്ങൾ കൂടി ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ, പറയുന്നതുപോലെ എളുപ്പമല്ല ഇത് നടപ്പിലാക്കാൻ. ചുരുക്കത്തിൽ, ഡി സോട്ടോ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന പരിഹാരം അനിവാര്യമാണെങ്കിലും, അത് വിജയകരമാകാൻ അതിനോടൊപ്പം തന്നെ മറ്റ് പ്രായോഗികമായ മാറ്റങ്ങൾ കൂടി ഉണ്ടാകേണ്ടതുണ്ട്.

അവസാനമായി നമുക്ക് ഇങ്ങനെ പറയാം: ഇന്ത്യ ദരിദ്രമല്ല, മറിച്ച് നിയമപരമായി അദൃശ്യമാണ് (Legally invisible). പൂർണ്ണമായും ഔദ്യോഗിക സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമാകാത്ത കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ വീടുകൾ, ഭൂമി, കടകൾ, സ്വർണ്ണം, സംരംഭങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെയുണ്ട്.

ഇന്ത്യയിൽ നമുക്ക് ആവശ്യമുള്ള പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ ഇവയാണ്:

• സാർവത്രിക ഡിജിറ്റൽ ഭൂമി രേഖകൾ: എല്ലാ ഭൂമി രേഖകളും ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുക.
• ചേരികളിലെ സ്വത്തുക്കൾക്ക് ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം: ചേരികളിലെ താമസക്കാർക്ക് ലളിതമായ രീതിയിൽ ഉടമസ്ഥാവകാശം നൽകുക.
• ഏകദിന ബിസിനസ് രജിസ്‌ട്രേഷൻ: ഒരു ദിവസം കൊണ്ട് ബിസിനസ് തുടങ്ങാനുള്ള അനുമതി.
• ചിലവ് കുറഞ്ഞ നിയമനടപടികൾ: നിയമപരമായ കാര്യങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് താങ്ങാവുന്നതാക്കുക.
• വേഗത്തിലുള്ള വസ്തു തർക്ക പരിഹാര കോടതികൾ: ഭൂമി കേസുകൾ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കുക.
• സ്വത്തുക്കൾ ജാമ്യമായി സ്വീകരിക്കുന്ന മൈക്രോഫിനാൻസ്: കൈവശമുള്ള ചെറിയ സ്വത്തുക്കൾ പോലും ജാമ്യമായി സ്വീകരിച്ച് വായ്പ നൽകുക.

ചുരുക്കത്തിൽ, നിയമപരമായ വഴികൾ കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കുക.