ദൈവങ്ങളില്ലാത്ത മൈതാനം: ഫുട്ബോൾ എന്ന ‘മതേതര ആചാരം’ – ബഷീർ പേങ്ങാട്ടിരി എഴുതുന്നു

മതപരമായ സംഘബോധങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഫുട്ബോളിലെ ഈ ട്രൈബലിസം അന്യനെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യാനുള്ള ഒന്നല്ല; മറിച്ച്, 90 മിനിറ്റ് മാത്രം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന, നിയമങ്ങൾക്കും ചട്ടങ്ങൾക്കും വിധേയമായ തികച്ചും സമാധാനപരമായ ഒരു സഹവർത്തിത്വമാണ്.

മനോഹരമായ മതേതര ആചാരം

സ്റ്റേഡിയത്തിന്റെ ഗാലറികളിൽ നിന്ന് ആർത്തിരമ്പുന്ന പതിനായിരങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തിന് ഒരു മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ ഇരമ്പലുമായി സാമ്യമുണ്ട്. വർണ്ണാഭമായ ജേഴ്സികളണിഞ്ഞ്, തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ടീമുകളുടെ പതാകകൾ വീശി, ഒരേ താളത്തിൽ പാട്ടുപാടി, ചിലപ്പോൾ ആവേശത്താലും മറ്റുചിലപ്പോൾ നിരാശയാലും കണ്ണീരൊഴുക്കുന്ന ആ വലിയ മനുഷ്യക്കൂട്ടത്തെ വിദൂരതയിൽ നിന്നൊന്ന് നിരീക്ഷിച്ചു നോക്കുക. ബാഹ്യമായ കാഴ്ച്ചയിൽ അത് ഏതെങ്കിലും ഒരു വലിയ തീർഥാടന കേന്ദ്രത്തിലെ വിശ്വാസികളുടെ ഒത്തുചേരൽ പോലെയോ, ഒരു മഹാമതത്തിന്റെ വാർഷിക ഉത്സവപ്പൊലിമ പോലെയോ തോന്നിപ്പിച്ചേക്കാം. അവിടെ ആരാധനാമൂർത്തികളുണ്ട്, സ്തുതിഗീതങ്ങളുണ്ട്, വിശ്വാസികളുണ്ട്, ഒപ്പം തീവ്രമായ വൈകാരിക പ്രകടനങ്ങളുമുണ്ട്.

മതങ്ങൾക്കും വിശ്വാസങ്ങൾക്കും സമാനമായ ആവേശവും സംഘബോധവും മനുഷ്യനിൽ ഉണർത്താൻ ഫുട്ബോളിന് കഴിയുന്നുണ്ട് എന്നത് ഒരു യാഥാർഥ്യമാണ്. എന്നാൽ, കാഴ്ച്ചയിലെ ഈ സമാനതകൾക്കപ്പുറം, ഫുട്ബോൾ മൈതാനങ്ങൾ മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഒരു ‘മതേതര ആചാരമായി’ (Secular Ritual) മാറുന്നത് എങ്ങനെയാണെന്നത് വളരെ കൗതുകകരമായ ഒരു സാമൂഹിക നിരീക്ഷണമാണ്. അദൃശ്യശക്തികളുടെയും പ്രാർഥനകളുടെയും ലോകത്തുനിന്ന് മാറി, പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യന്റെ കായികശേഷിയിലും ഭൗതികശാസ്ത്ര നിയമങ്ങളിലും മാത്രം അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു യുക്തിസഹജമായ ലോകമാണ് ആ പച്ചപ്പുൽത്തകിടി.

സംഘബോധത്തിന്റെ പരിണാമവും ഗോത്രവികാരവും

മനുഷ്യന്റെ സംഘബോധത്തിന് അഥവാ ട്രൈബലിസത്തിന് (Tribalism) ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുണ്ട്. ആധുനിക മനുഷ്യൻ ഭൂമിയിൽ ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കാലം മുതൽ, അതിജീവനത്തിന് വേണ്ടി അവന് ഒരു കൂട്ടത്തിന്റെ അല്ലെങ്കിൽ ഗോത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാകേണ്ടത് ജീവശാസ്ത്രപരമായ ഒരു ആവശ്യമായിരുന്നു. വന്യമൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷനേടാനും, ഇരതേടാനും, പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും മനുഷ്യൻ ഗോത്രങ്ങളായി തിരിഞ്ഞു ജീവിച്ചു. സ്വന്തം ഗോത്രത്തോടുള്ള അമിതമായ കൂറും, മറ്റു ഗോത്രങ്ങളോടുള്ള ശത്രുതയും അവന്റെ ജനിതകഘടനയുടെ തന്നെ ഭാഗമായി മാറി.

പരിണാമത്തിന്റെ നാൾവഴികളിൽ, അതിജീവനത്തിന് വേണ്ടി പ്രകൃതി മനുഷ്യന് നൽകിയ ഈ ഗോത്രബോധമാണ് പിൽക്കാലത്ത് വലിയ സാമ്രാജ്യങ്ങളായും, ദേശീയതയായും, മതങ്ങളായും ഒക്കെ രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ചത്. എന്നാൽ, ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ, പരസ്പരം ആയുധമെടുത്ത് പോരാടേണ്ട ജീവന്മരണ സാഹചര്യങ്ങൾ ഇല്ലാതായപ്പോൾ, മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ ആദിമമായ ഈ ഗോത്രവികാരം ഏറ്റവും സമാധാനപരമായി പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന വേദിയായി കായികരംഗം, പ്രത്യേകിച്ച് ഫുട്ബോൾ മാറി. ഒരു പ്രത്യേക ക്ലബ്ബിന്റെയോ രാജ്യത്തിന്റെയോ ജേഴ്സി അണിയുമ്പോൾ, മനുഷ്യൻ യഥാർഥത്തിൽ തന്റെ ഉള്ളിലെ ആ പ്രാചീനമായ ഗോത്രബോധത്തെയാണ് തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നത്. എന്നാൽ, മതപരമായ സംഘബോധങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഫുട്ബോളിലെ ഈ ട്രൈബലിസം അന്യനെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യാനുള്ള ഒന്നല്ല; മറിച്ച്, 90 മിനിറ്റ് മാത്രം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന, നിയമങ്ങൾക്കും ചട്ടങ്ങൾക്കും വിധേയമായ തികച്ചും സമാധാനപരമായ ഒരു സഹവർത്തിത്വമാണ്.

പ്രാർഥനകൾ തോൽക്കുന്ന, യുക്തി ജയിക്കുന്ന ഇടം

കളി തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് കുരിശുവരയ്ക്കുന്നവരും, മൈതാനത്തെ പുല്ല് തൊട്ട് നെറ്റിയിൽ വയ്ക്കുന്നവരും, ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി പ്രാർഥിക്കുന്നവരുമായ കളിക്കാരെ നാം നിരന്തരം കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ റഫറിയുടെ ആദ്യ വിസിൽ മുഴങ്ങുന്ന ആ നിമിഷം മുതൽ മൈതാനത്ത് ഭരിക്കുന്ന ഒരേയൊരു ദൈവം യുക്തിയും ഭൗതികശാസ്ത്രവുമാണ്. പ്രാർഥനകൾക്കും സ്തുതിഗീതങ്ങൾക്കും അദൃശ്യശക്തികൾക്കും ഫുട്ബോൾ മൈതാനത്ത് യാതൊരു പ്രസക്തിയുമില്ല എന്നതാണ് സത്യം.

രണ്ട് ടീമുകളും ഒരുപോലെ ജയിക്കാൻ വേണ്ടി അദൃശ്യശക്തികളോട് പ്രാർഥിച്ചാൽ, ആരുടെ പ്രാർഥനയാണ് പ്രപഞ്ചം കേൾക്കുക എന്ന ലളിതമായ യുക്തിചിന്ത അവിടെ ബാധകമാകുന്നു. സ്പെയിനും അർജന്റീനയും തമ്മിൽ കളിക്കുമ്പോൾ, രണ്ട് രാജ്യങ്ങളിലെയും ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടദൈവങ്ങളോട് പ്രാർഥിക്കാറുണ്ട്. പക്ഷെ, മൈതാനത്ത് ഒടുവിൽ ജയിക്കുന്നത് ആരാണ്? ഏത് ടീമാണോ തന്ത്രപരമായി കളിക്കുന്നത്, ഏത് ടീമിലെ കളിക്കാർക്കാണോ ഏറ്റവും മികച്ച ശാരീരികക്ഷമതയുള്ളത്, അവരാണ് വിജയിക്കുന്നത്. അവിടെ ദൈവം ഒരു നിഷ്പക്ഷനായ കാഴ്ചക്കാരൻ പോലുമല്ല; പൂർണ്ണമായും അപ്രസക്തനായ ഒരു സങ്കല്പം മാത്രമാണ്. പന്ത് വലയിൽ കയറുന്നത് അദൃശ്യമായ ഏതെങ്കിലും കരങ്ങളുടെ സഹായത്താലല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ മാംസപേശികൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഊർജ്ജത്തിന്റെ കൃത്യമായ വിനിയോഗത്തിലൂടെയാണ്. ഈ അർഥത്തിൽ, ഏതൊരു സ്വതന്ത്ര ചിന്തകനും ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും വലിയ മതേതര ആഘോഷമാണ് ഫുട്ബോൾ.

അദൃശ്യശക്തികളെ റദ്ദാക്കുന്ന ഭൗതികശാസ്ത്രം

ഒരു ഫ്രീക്കിക്ക് എടുക്കുന്ന കളിക്കാരനെ ശ്രദ്ധിക്കുക. പന്ത് വായുവിലൂടെ വളഞ്ഞ് ഗോൾകീപ്പറെ കബളിപ്പിച്ച് വലയിൽ കയറുമ്പോൾ നാം അതിനെ ‘മാന്ത്രികത’ എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ അതൊരു മാന്ത്രികതയോ അമാനുഷിക ശക്തിയോ അല്ല. ന്യൂട്ടന്റെ ചലനനിയമങ്ങളും, ഗുരുത്വാകർഷണവും, വായുവിന്റെ ഘർഷണവും, മാഗ്നസ് ഇഫക്റ്റും (Magnus Effect) എല്ലാം ചേരുന്ന തികച്ചും ഭൗതികശാസ്ത്രപരമായ ഒരു പ്രതിഭാസമാണത്.

എത്ര കോണളവിൽ, എത്ര ബലത്തിൽ പന്തിനെ പ്രഹരിച്ചാൽ അത് പ്രതിരോധ നിരയ്ക്ക് മുകളിലൂടെ വളഞ്ഞ് കൃത്യമായി വലയുടെ മൂലയിൽ പതിക്കും എന്ന് കളിക്കാരന്റെ തലച്ചോറും കാലുകളിലെ പേശികളും ചേർന്ന് നിമിഷനേരം കൊണ്ട് നടത്തുന്ന ഒരു സങ്കീർണ്ണമായ ഗണിതക്രിയയാണത്. അവിടെ യാതൊരുവിധ ദൈവിക ഇടപെടലുകളുമില്ല. കാറ്റിന്റെ ഗതിയും, പുൽത്തകിടിയുടെ ഈർപ്പവും, പന്തിന്റെ ഭാരവും മാത്രമാണ് ആ നിമിഷത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. മതസ്ഥാപനങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്ന അത്ഭുതങ്ങൾക്ക് ഭൗതികമായ തെളിവുകളില്ല. എന്നാൽ ഫുട്ബോൾ മൈതാനത്തെ ‘അത്ഭുതങ്ങൾ’ പൂർണ്ണമായും ശാസ്ത്രീയമായി വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുന്നവയാണ്. നിരന്തരമായ പരിശീലനത്തിലൂടെ മനുഷ്യൻ തന്റെ ശരീരത്തെയും നാഡീവ്യൂഹത്തെയും എങ്ങനെയാണ് പാകപ്പെടുത്തിയെടുക്കുന്നത് എന്നതിന്റെ ജീവശാസ്ത്രപരമായ ഉദാഹരണങ്ങളാണ് ഫുട്ബോൾ കളിക്കാർ.

ശാസ്ത്രവും വിയർപ്പും തിരുത്തിയെഴുതിയ വിധി

മനുഷ്യന്റെ ജനനവും മരണവും ജീവിതത്തിലെ ഓരോ സംഭവവികാസങ്ങളും മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട ഒരു തിരക്കഥയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന, അന്ധമായ വിധിവിശ്വാസം (Fatalism) പല സമൂഹങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ വിധിവിശ്വാസത്തെയും അദൃശ്യമായ തീരുമാനങ്ങളെയും ഫുട്ബോൾ മൈതാനം പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളയുന്നു. ലയണൽ മെസ്സിയുടെ ജീവിതം തന്നെ ഇതിനൊരു ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. കുട്ടിക്കാലത്ത് വളർച്ചാ ഹോർമോണിന്റെ കുറവ് (Growth Hormone Deficiency) എന്ന രോഗം ബാധിച്ചപ്പോൾ, അത് മാറ്റാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ‘വിധിയായി’ കണ്ട് അദ്ദേഹം പ്രാർഥനകളുമായി ഒതുങ്ങിക്കൂടുകയല്ല ചെയ്തത്. പകരം, ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ സഹായത്താൽ വേദനാജനകമായ ചികിത്സകൾ ഏറ്റുവാങ്ങുകയും, അസാമാന്യമായ കഠിനാധ്വാനത്തിലൂടെ തന്റെ ശാരീരിക പരിമിതികളെ പൂർണ്ണമായും മറികടക്കുകയുമാണ് ചെയ്തത്. മെസ്സിയുടെ ആ മാന്ത്രിക ഇടങ്കാലിന്റെ വേഗതയും കൃത്യതയും ആകാശത്തുനിന്ന് ലഭിച്ച വരദാനമല്ല, മറിച്ച് മൈതാനത്ത് ഒഴുക്കിയ ചോരയുടെയും വിയർപ്പിന്റെയും നിരന്തരമായ പരിശീലനത്തിന്റെയും ഫലമാണ്. അദൃശ്യശക്തികളല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ ശാസ്ത്രബോധവും ഇച്ഛാശക്തിയുമാണ് അവിടെ വിജയിച്ചത്.

വിധിയല്ല, വിയർപ്പാണ് സത്യം

ഫുട്ബോളിൽ ഒന്നും മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതല്ല. പന്ത് ഉരുളാൻ തുടങ്ങുന്ന നിമിഷം മുതൽ ഓരോ സെക്കൻഡിലും പുതിയ സാധ്യതകളാണ് അവിടെ തുറക്കപ്പെടുന്നത്. കളിക്കാരുടെ തീരുമാനങ്ങൾ, അവരുടെ ശാരീരികമായ അധ്വാനം, അവരുടെ ബുദ്ധിശക്തി എന്നിവയാണ് കളി എങ്ങനെ അവസാനിക്കും എന്ന് നിർണ്ണയിക്കുന്നത്. വിധിയിലല്ല, വിയർപ്പിലാണ് കാര്യം എന്ന് മൈതാനം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

അവസാന മിനിറ്റിൽ ഒരു ഗോൾ നേടി ഒരു ടീം വിജയിക്കുന്നത് ആരുടെയെങ്കിലും തലയിലെഴുത്തായതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് 89 മിനിറ്റ് ഓടിത്തളർന്നിട്ടും പിന്മാറാൻ തയ്യാറാവാത്ത ആ മനുഷ്യന്റെ ശ്വാസകോശങ്ങളുടെ കരുത്തും, പേശികളിലെ ലാക്റ്റിക് ആസിഡിനെ അതിജീവിക്കാനുള്ള അവന്റെ ഇച്ഛാശക്തിയും കൊണ്ടാണ്. സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളിലൂടെ മനുഷ്യൻ അവന്റെ വിധി സ്വയം എഴുതുകയാണ് അവിടെ ചെയ്യുന്നത്. യാദൃച്ഛികതകൾക്ക് (Luck or chance) അവിടെ ചെറിയൊരു സ്ഥാനമുണ്ടെങ്കിലും, ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ കഠിനാധ്വാനവും പ്രായോഗിക ബുദ്ധിയും മാത്രമാണ് അവിടെ വിജയം കൊയ്യുന്നത്. മുൻകൂട്ടി എഴുതപ്പെട്ട ഒരു വിധിയിലും ആശ്രയിക്കാതെ, സ്വന്തം പ്രയത്നം കൊണ്ട് അസാധ്യമായതിനെ സാധ്യമാക്കാം എന്ന ചിന്തയാണ് ഫുട്ബോൾ നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ദാർശനിക പാഠം.

ചരിത്രത്തിന്റെ കാലചക്രം: മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ ഒരു കല

ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ, അതൊരു ദൈവിക വെളിപാടിലൂടെ മനുഷ്യന് ലഭിച്ചതല്ല എന്ന് വ്യക്തമാകും. ഏകദേശം 3-ആം നൂറ്റാണ്ട് BCE-ൽ പുരാതന ചൈനീസ് രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്ത് രൂപംകൊണ്ട ‘കുജു’ എന്ന വിനോദത്തിൽ നിന്നാണ് ഇതിന്റെ തുടക്കം. പിന്നീട് നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ, പല ദേശങ്ങളിലൂടെ, പല സംസ്കാരങ്ങളിലൂടെ കടന്ന് അത് പരിണമിച്ചു. മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ യാതൊരു നിയമങ്ങളുമില്ലാതെ കളിച്ചിരുന്ന ‘മോബ് ഫുട്ബോൾ’, പിന്നീട് 19-ാം നൂറ്റാണ്ട് CE-ൽ വ്യവസായ വിപ്ലവത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഇന്ന് നാം കാണുന്ന ആധുനിക നിയമങ്ങളുള്ള ഫുട്ബോളായി മാറുന്നത്.

BCE കാലഘട്ടം മുതൽ CE കാലഘട്ടം വരെയുള്ള മനുഷ്യന്റെ സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ വികാസത്തിന്റെ ഒരു ഉപോൽപ്പന്നമാണ് ഈ കളി. കാലത്തിനനുസരിച്ച് ഇതിന്റെ നിയമങ്ങൾ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മതഗ്രന്ഥങ്ങളിലെ തിരുത്താൻ പാടില്ലാത്ത ശാസനകളെപ്പോലെയല്ല ഫുട്ബോളിന്റെ നിയമപുസ്തകം. അത് മനുഷ്യൻ മനുഷ്യർക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ്. അതിൽ തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കാം, ആ തെറ്റുകൾ തിരുത്താൻ VAR (Video Assistant Referee) പോലെയുള്ള പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ മനുഷ്യൻ തന്നെ കൊണ്ടുവരുന്നു. എല്ലാം നിരന്തരം നവീകരിക്കപ്പെടുന്ന, പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യകേന്ദ്രീകൃതമായ ഒരു സംവിധാനം.

സമത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ദേവാലയം

മതങ്ങളും ജാതിവ്യവസ്ഥകളും മനുഷ്യനെ പല തട്ടുകളിലാക്കി വിഭജിക്കുമ്പോൾ, ഫുട്ബോൾ മൈതാനം സമ്പൂർണ്ണമായ സമത്വത്തിന്റെ ഒരു ഇടമായി മാറുന്നു. ആ 120 യാർഡ് നീളമുള്ള പുൽത്തകിടിക്കുള്ളിൽ കയറിക്കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ പണക്കാരനെന്നോ ദരിദ്രനെന്നോ, വെളുത്തവനെന്നോ കറുത്തവനെന്നോ ഉള്ള യാതൊരു വിവേചനവുമില്ല.

ഒരു പ്ലാസ്റ്റിക് പന്തുമായി ആഫ്രിക്കൻ ചേരികളിൽ കളിച്ചു വളർന്ന കുട്ടിക്കും, യൂറോപ്പിലെ അത്യാധുനിക അക്കാദമികളിൽ പരിശീലനം നേടിയ കുട്ടിക്കും മൈതാനത്ത് ഒരേ നിയമങ്ങളാണ് ബാധകം. അവിടെ പാരമ്പര്യത്തിനോ കുടുംബ മഹിമയ്ക്കോ യാതൊരു വിലയുമില്ല. കഠിനാധ്വാനം ചെയ്യാൻ തയ്യാറുള്ള ഏതൊരാൾക്കും അവിടെ വിജയിക്കാം. അതുകൊണ്ടാണ് ലോകത്തെ ഏറ്റവും പാവപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കളിക്കാർ ലോകമറിയുന്ന വലിയ താരങ്ങളായി മാറുന്നത്. കളിക്കളത്തിലെ നിയമങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെയാണ്, അത് നടപ്പിലാക്കുന്ന റഫറി ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യനാണ്, അല്ലാതെ അപ്രമാദിത്വമുള്ള ദൈവമല്ല. ആ അർഥത്തിൽ, മനുഷ്യൻ സൃഷ്ടിച്ചെടുത്തതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും മികച്ചതും പ്രായോഗികവുമായ ജനാധിപത്യം നിലനിൽക്കുന്നത് ആ പച്ചപ്പുൽത്തകിടിയിലാണ്.

മനുഷ്യൻ തീർക്കുന്ന അത്ഭുതങ്ങൾ

നാം പലപ്പോഴും മറക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യാഥാർഥ്യമുണ്ട്. ദൈവങ്ങളോ അമാനുഷിക ശക്തികളോ ആരും തന്നെ മൈതാനത്ത് ഇറങ്ങി ഗോളടിക്കാറില്ല. ഡീഗോ മാറഡോണയുടെ 1986-ലെ ‘ദൈവത്തിന്റെ കൈ’ (Hand of God) എന്ന കുപ്രസിദ്ധമായ ഗോൾ യഥാർഥത്തിൽ ദൈവത്തിന്റെ കൈ ആയിരുന്നില്ല; അതൊരു മനുഷ്യന്റെ കൗശലവും തന്ത്രവും മാത്രമായിരുന്നു. അതേ മത്സരത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം നേടിയ ‘നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഗോൾ’ (Goal of the Century), ആറ് ഇംഗ്ലീഷ് താരങ്ങളെ ഡ്രിബിൾ ചെയ്തു നേടിയ ആ അത്ഭുതം, ശുദ്ധമായ മനുഷ്യസാധ്യതയുടെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രകടനമായിരുന്നു.

പെലെയോ, ക്രിസ്റ്റ്യാനോ റൊണാൾഡോയോ ആരും തന്നെ ആകാശത്തുനിന്ന് പൊട്ടിവീണവരല്ല. അവർ തങ്ങളുടെ നിരന്തരമായ പ്രയത്നത്തിലൂടെയും, ആയിരക്കണക്കിന് മണിക്കൂറുകൾ നീണ്ട പരിശീലനത്തിലൂടെയും തങ്ങളുടെ നാഡീവ്യൂഹത്തെയും പേശികളെയും കാൽപന്തിന് വഴങ്ങുന്ന രീതിയിൽ പുനർനിർമ്മിച്ചവരാണ് (Neuroplasticity). അവരുടെ കഴിവുകളെ അമാനുഷികം എന്ന് വിളിക്കുമ്പോൾ നാം യഥാർഥത്തിൽ അവരുടെ കഠിനാധ്വാനത്തെ വിലകുറച്ചു കാണുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അവർ യഥാർഥ മനുഷ്യരാണ്, ചോരയും നീരുമുള്ള, പരിക്കേൽക്കുമ്പോൾ വേദനിക്കുന്ന, തോൽക്കുമ്പോൾ കരയുന്ന സാധാരണ മനുഷ്യർ. ആ മനുഷ്യത്വം തന്നെയാണ് ഫുട്ബോളിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സൗന്ദര്യവും.

ചുരുക്കത്തിൽ, ഫുട്ബോൾ എന്നത് മനുഷ്യനെ മയക്കുന്ന മറ്റൊരു മതമല്ല; അത് മതങ്ങളിലെ അന്ധതകളെയും അദൃശ്യശക്തികളെക്കുറിച്ചുള്ള സങ്കൽപ്പങ്ങളെയും റദ്ദാക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ മതേതര ആഘോഷമാണ്. അവിടെ പ്രാർഥനകളേക്കാൾ വിയർപ്പിനാണ് വില. അവിടെ വിധി മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതല്ല, ഓരോ സെക്കൻഡിലും മനുഷ്യന്റെ ഇച്ഛാശക്തിയാൽ അത് തിരുത്തിയെഴുതപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

വിവിധ നിറങ്ങളുള്ള ജേഴ്സികളണിഞ്ഞ് ഗാലറികളിൽ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്ന മനുഷ്യർ ഒരൊറ്റ കാര്യത്തിലേ വിശ്വസിക്കുന്നുള്ളൂ: മനുഷ്യന്റെ കഴിവിൽ, മനുഷ്യന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിൽ, മനുഷ്യൻ തീർക്കുന്ന അത്ഭുതങ്ങളിൽ. ഭൂമിയിലെ മറ്റൊരു പ്രസ്ഥാനത്തിനും മനുഷ്യനെ ഇത്രമാത്രം ഒന്നിപ്പിക്കാനോ, ഒരു പന്തിലൂടെ ജീവശാസ്ത്രപരമായ പരിമിതികളെ മറികടക്കാൻ അവനെ പ്രേരിപ്പിക്കാനോ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ദൈവങ്ങളില്ലാത്ത ആ മഹാമൈതാനത്ത് മനുഷ്യൻ തന്റെ സ്വന്തം കാലുകൾ കൊണ്ട് സ്വന്തം വിധി മാറ്റിയെഴുതുന്ന ആ കല, പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വതന്ത്രമായ മനുഷ്യേച്ഛയുടെ അടയാളമായി എക്കാലവും നിലനിൽക്കും.

○