An esSENSE Global Publication
ഏഴാമത് ലിറ്റ്മസ് തിരുവനന്തപുരത്ത് എസ്സെൻസ് ഗ്ലോബലിന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ എല്ലാ വർഷവും നടത്തിവരുന്ന സ്വതന്ത്രചിന്തകരുടെ മഹാസമ്മേളനമായ ലിറ്റ്മസിന്റെ ഏഴാം എഡിഷൻ LITMUS’26 ഈ വർഷം ഒക്ടോബർ 20 (ചൊവ്വാഴ്ച) തിരുവനന്തപുരം നിശാഗന്ധി ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ നടക്കുന്നു. വ്യത്യസ്തമായ പരിപാടികളാണ് ഇത്തവണ ലിറ്റ്മസിൽ അരങ്ങേറുന്നത്. രജിസ്‌ട്രേഷൻ …
“നമ്മള്‍ ജനിച്ചു വീഴുന്നതു മുതല്‍ പരിസരങ്ങളോടും വെളിപാട് സാഹിത്യങ്ങളോടും ഉപദേശങ്ങളോടും കഥകളോടും ഒക്കെ വളരെ അനുകൂലമായി പ്രതികരിച്ചാണ് ശീലിച്ചത്. ആ കാട്ടിലേക്ക് പോവരുത് അവിടെ നരഭോജി കടുവ ഉണ്ട്’ എന്ന് ഗോത്ര തലവന്‍ പറയുമ്പോള്‍ അത് വിശ്വസിച്ചു അവിടെ പോകാതിരുന്നവരുടെ തലമുറ …
‘സംസ്‌കൃതം അറിയാത്തവര്‍ ഭഗവത് ഗീത വിമര്‍ശിക്കരുത് എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍, അതിനര്‍ത്ഥം നിങ്ങള്‍ കേട്ടാല്‍ മാത്രം മതി അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കരുത് എന്നും കൂടി അര്‍ത്ഥം വരും. ഞങ്ങള്‍ സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവര്‍ പറയാം. നിങ്ങള്‍ അത് കേട്ട് ആരാധനയോടെ ഇരുന്നോളൂ എന്നതുകൂടി …
Water, water everywhere and not a drop to drink… എന്നുള്ള സാമുവൽ ടെയ്ലർ കൊളെറിഡ്ജിന്റെ കവിതയിലെ ഏറെ പ്രസിദ്ധമായ വരികൾ, കുട്ടനാട്ടുകാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അവരുടെ ജീവിതാനുഭവത്തിന്റെ നേർക്കാഴ്ച തന്നെയാണ്… കുട്ടനാടൻ പ്രദേശവും അവിടുത്തെ ജനതയും നേരിടുന്ന വിവിധ പ്രശ്നങ്ങളും …
“എല്ലാ ജീവികളും വേറെ കുറെ ജീവികള്‍ ചേര്‍ന്നതു തന്നെയാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നത്തില്‍ വിജയിച്ചാല്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് പരിണാമം മനസ്സിലായി എന്ന് പറയാം. മനുഷ്യന്‍ 99% ചിമ്പാന്‍സിയാണ്. 90 ശതമാനം ചുണ്ടെലിയാണ്. അമ്പതു ശതമാനം വാഴപ്പഴവുമാണ്. മനുഷ്യനും, വാഴപ്പഴവും, അമ്പതു ശതമാനത്തോളം ജീനുകള്‍ പങ്കിടുന്നുണ്ട്‌ …
‘പല്ല് പറിച്ചു കഴിഞ്ഞാലും കുഴി ബാക്കിയുണ്ടാകും. ഉപേക്ഷിച്ച ഗോത്രത്തെ (tribe) കുറിച്ച് ഇത്തരമൊരു വൈകാരികഭാവം (emotional stance) പലരിലും കാണപെടാറുണ്ട്. എങ്ങനെയാണ് മതംവിട്ടത്? മതം നിങ്ങളെ ശല്യപെടുത്തുകയും പീഡിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ടാണോ? പ്രാര്‍ത്ഥന നിഷ്ഫലമാണെന്ന അനുഭവം ഉണ്ടായിട്ടാണോ? ആണെങ്കില്‍ മതംവിട്ടാലും നിങ്ങള്‍ സ്വത്വവാദിയായി …
‘കഥകളെ കുറിച്ചാണ് ഹരാരി കൂടുതലായും ഈ പുസ്തകത്തില്‍ വിവരിക്കുന്നത്. നാം കഥയെന്നു കരുതി പൂര്‍ണ്ണ ബോധ്യത്തോടെ വായിക്കുന്ന കഥകളല്ല. മറിച്ച് കഥയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാതെ അവബോധത്തില്‍ എല്ലാവരും വിശ്വസിക്കുന്ന കഥകളെ കുറിച്ച്. ദേശീയതയും, മതവും, ദൈവവും, പണവും എല്ലാവരും വിശ്വസിക്കുന്ന ചോദ്യം ചെയ്യാനാവാത്ത …
‘സ്ത്രീധനവും പുരുഷധനവും വ്യാപാരകരാറുകളും രണ്ട് വ്യക്തികള്‍ക്കിടയിലുള്ള ബന്ധം നിര്‍വചിക്കുന്നു എന്നിരിക്കട്ടെ. ബന്ധിപ്പിച്ചത് ദുര്‍ബലപെട്ടാല്‍ ബന്ധം തകര്‍ന്നടിയും. സ്ത്രീധനദുരന്തങ്ങളിലെ ജാതകപൊരുത്തം പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഒരുമിച്ച് നിക്ഷേപം നടത്തുമ്പോള്‍, കച്ചവടം ചെയ്യുമ്പോള്‍ ഇല്ലാത്ത കരുതലും ജാഗ്രതയും വ്യക്തിബന്ധങ്ങളില്‍ ഉണ്ടാകേണ്ട കാര്യമില്ല’- സി. രവിചന്ദ്രന്‍ എഴുതുന്നുബന്ധം ബന്ധനമല്ലസ്ത്രീധനനിരോധനത്തിനായി …
‘മനുഷ്യവര്‍ഗ്ഗം ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുമ്പു തന്നെ ഭൂമി അഞ്ചോളം വന്‍ വിനാശങ്ങള്‍ക്ക് വിധേയമാവുകയും, അവയില്‍ ഓരോന്നിലും കോടിക്കണക്കിന് ജന്തു, സസ്സ്യ സ്പീഷീസുകള്‍ ഭൂമിയില്‍നിന്നും തുടച്ചു നീക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അന്ന് കൂട്ടത്തോടെ ചത്തൊടുങ്ങിയ ജീവജാലങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് ഇന്ന് നാം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫോസില്‍ ഇന്ധനങ്ങളായ പെട്രോളിയവും …
‘ഈ നൂറ്റാണ്ട് കണ്ട മഹാനായ നേതാവായി ഒബാമ മാറിയത് കാമ്പസുകളില്‍ കത്തിവീശിയല്ല. എതിരാളികളുടെ പോലും ആദരവ് പിടിച്ചു പറ്റുന്ന രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വമായി ശശി തരൂര്‍ വളര്‍ന്നത് കോളേജില്‍ കളരിപ്പയറ്റ് നടത്തിയല്ല. അധ:കൃത ജനതയുടെ വിമോചനത്തിനായി എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്ത ബിരുദങ്ങളുമായി പോരിനിറങ്ങിയ ഡോ.അംബേദ്ക്കര്‍ സഹപാഠികള്‍ക്ക് …
‘കുഴല്‍പണ കേസില്‍ സുരേന്ദ്രനെ പോലെ തന്നെ മുഴങ്ങി കേട്ട പേരുകളില്‍ ഒന്നായിരുന്നു സി.കെ ജാനുവിന്റേത്. ഇന്ത്യയുടെ സത്യസന്ധതയുടെ ബാധ്യത ചുമക്കാന്‍ പറ്റില്ല എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ദളിത് ആയതിനാല്‍ അവര്‍ക്കൊപ്പം അന്ന് ഒരുപാട് ആളുകള്‍ ഐക്യപ്പെട്ടു. വേടന്‍ കുറ്റസമ്മതം നടത്തിയ ഉടനെയും ഇതേ …
‘വിദ്യയെ ഉപാസിക്കുന്ന ഏത് വിഭാഗവും അവര്‍ ജീവിക്കുന്ന സമൂഹമാകെ വെളിച്ചം പരത്തും. കേരളത്തിലെ ക്രൈസ്തവര്‍ ഈ നാടിനോട് ഈ മണ്ണിനോട് അമ്മമലയാളത്തോടെ പൂര്‍ണമായും ലയിച്ചു ചേര്‍ന്നവരാണ്. പെണ്ണ് പഠിക്കണം എന്ന് ശാഠ്യം പിടിച്ച മലയാള ക്രൈസ്തവരാണ് ഫെമിനിസത്തിന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ പ്രാണേതാക്കള്‍. ഭൂരിപക്ഷ …
“അർമീനിയൻ വംശഹത്യ നടത്തിയ ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യവും സുൽത്താനും മുസ്ലിംകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം കേവലം ഭൗതിക ലോകത്തെ രാഷ്ട്രീയ അധികാരികൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല. ലോക മുസ്ലിം ഉമ്മത്തിൻ്റെ ഖലീഫയും ആത്മീയ നേതൃത്വവുമായിരുന്നു തുർക്കി ഭരണാധികാരികൾ. മതാത്മീയതയുടെ നേതൃത്വം വഹിക്കുന്ന അധികാരികൾക്ക് ഇത്രയും പൈശാചികമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ …
‘നമ്മളില്‍ ബഹുഭൂരിപക്ഷവും വൃക്ഷങ്ങളെയും വനങ്ങളെയും അതില്‍ വസിക്കുന്ന കിളികളെയും ഒക്കെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരാണ് എന്നതില്‍ സംശയമൊന്നുമില്ല. എന്നാല്‍ കഥ അറിയാതെ ആടുന്നവരും അതിന് താളം പിടിക്കുന്നവരും ആയ ചില പ്രകൃതിസ്‌നേഹികളെയും നമുക്കിടയില്‍ കാണാന്‍ കഴിയും. അവരുടെ പ്രകൃതിസ്‌നേഹവും മരം ചുറ്റലും ഒക്കെ ഓക്‌സിജനുമായി …
”വാക്സിന്‍ സ്വീകരിക്കുക എന്നത് വൃത്തികെട്ട കാര്യമാണ്. അതു സ്വീകരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഗുരുതരമായ പ്രശ്നങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകും. പശുവിന്റെ മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നതിന് തുല്യമായ ഒരു പ്രവര്‍ത്തി ആയാണ് ഞാനതിനെ കാണുന്നത്. പക്ഷെ എന്റെ കുട്ടികള്‍ പോലും ഒന്നിനുപിറകെ ഒന്നായി മരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ സാഹചര്യത്തില്‍ സ്വന്തം ആദര്‍ശം …
‘കിട്ടിയ തക്കം നോക്കി ബീഫ് നിരോധിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ച അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റര്‍ പട്ടേല്‍, തിയേറ്റര്‍ വിലക്കിയവരുടെ അതേ മനോഘടനയിലുള്ള മറ്റൊരു മതജീവി മാത്രമാണ്. ലക്ഷദ്വീപിനെ ഒരു മോഡേണ്‍ ടൂറിസ്റ്റ് ഡെസ്റ്റിനേഷനായി മാറ്റാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു ഭരണാധികാരിയും അവിടുത്തെ ജനങ്ങളുടെ ഭക്ഷണശീലത്തില്‍ കൈകടത്താന്‍ ശ്രമിക്കില്ല.തീയേറ്ററുകളും പാര്‍ലറുകളും …